Je moet doen waar je zin in hebt

In dit artikel:

De schrijver gebruikt de zestiende-eeuwse filosoof Pico della Mirandola als kapstok: volgens Pico is de mens bij geboorte onvoltooid en bedoeld om zichzelf vorm te geven — niet als onbeperkte vrijbrief, maar als een taak om een samenhangend leven te maken. Die gedachte resoneert vandaag bij jonge, hoogopgeleide mensen die, ondanks mooie cv’s, geen richting weten. Veel van hen zeggen keer op keer: “Mijn ouders zeiden altijd: ‘Je moet doen waar je zin in hebt.’” Die raad voelt vaak als een zachte afwijzing wanneer niemand helpt ontdekken waar iemands aanleg en motivatie werkelijk liggen.

De Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 ondersteunt die observatie: minder dan de helft van de jongeren heeft veel vertrouwen in de eigen toekomst; stress, prestatiedruk en onzekerheid over later zijn wijdverbreid. Steenhuis betoogt dat we autonomie zijn gaan verwarren met afwezigheid: vrijheid wordt aangeboden zonder de noodzakelijke begeleiding. In plaats van jongeren pas op latere leeftijd te laten kiezen uit een eindeloze theoretische menukaart, is er volgens hem behoefte aan richtinggevende nabijheid — voorbeelden, oefening en aanmoediging om door te zetten als iets tegenzit.

Begeleiding draait om helpen ontdekken wat iemand in beweging brengt: praktisch vakmanschap, ondernemerschap of zorgen en ordenen kunnen elk verschillende ‘motoren’ zijn die oefening vereisen. Moderne verwaarlozing hoeft niet kil te klinken; ze kan vriendelijk verpakt zijn als advies tot zelfkeuze, maar heeft hetzelfde effect van verantwoordelijkheid afschuiven. Steenhuis pleit ervoor dat ouders, mentoren en begeleiders vaker expliciet een taak en richting durven meegeven — niet om te bepalen wat iemand moet worden, maar om ruimte te scheppen waarin iemand zichzelf werkelijk kan vormen.

Peter Henk Steenhuis is practor Betekenisvol Vakmanschap bij Firda.