Jay (10) uit Groningen wil naar school, maar er is nergens plek voor hem. 'Hij is nog nooit naar een kinderfeestje geweest'

In dit artikel:

Jay is tien en zit grotendeels thuis. Hij gaat al jaren van school naar school, komt nauwelijks aan onderwijs toe en mist eenvoudige kinderervaringen zoals broodtrommels klaarmaken of naar verjaardagsfeestjes gaan. In de provincie Groningen werden in 2024 officieel 145 kinderen als ‘thuiszitter’ geregistreerd, maar dat cijfer geeft waarschijnlijk niet het volledige beeld.

Zijn moeder (Elira) en oma beschrijven een gezin dat opgesloten raakt in een web van hulpverlening: veel verschillende casemanagers, vaak wisselende hulpverleners en opbrachten die door ziekte of verloop wegvallen. Daardoor ontbreekt continuïteit en rust. Door Jays onregelmatige schoolgang kan zijn moeder niet werken, ondanks dat ze ooit een diploma haalde voor werk in een verzorgingshuis. Het gezin woont in Selwerd; Jay logeert soms bij opa en oma en brengt twee keer per week korte uren door op dagbesteding waar hij kan timmeren en schilderen. Die dagbesteding stelt hem bezig, maar is bedoeld voor volwassenen; de andere deelnemers zijn niet altijd een veilige, passende omgeving.

Jays wens is wél om naar school te kunnen, maar zijn gedrag maakt deelname lastig. Op meerdere scholen leidde ‘externaliserend gedrag’ tot incidenten: schreeuwen, spullen stukmaken en uiteindelijk uitsluiting. De Bladergroenschool nam hem van augustus tot oktober 2024, maar na herhaalde incidenten kon hij daar niet in de klas blijven; ook een plaatsing bij Portalis in Bedum mislukte. Familieleden vermoeden mogelijke hoogbegaafdheid en wijzen op eerder trauma; Jay heeft dingen gezien die een kind niet zou moeten zien, wat het probleem complexer maakt.

Het verhaal illustreert bredere knelpunten: scholen zijn formeel verantwoordelijk voor passende oplossingen, maar veel thuiszitters kampen met meervoudige problematiek die verder reikt dan het onderwijs. Bestuurders en hulpverleners zeggen dat samenwerking tussen scholen en zorgpartners essentieel is, maar dat die zorg vaak niet op alle plekken even beschikbaar of geborgd is. Het WIJ-team en andere organisaties erkennen de lastige caseload, de hoge omloopsnelheid onder hulpverleners en de moeite om een stabiele relatie met ouders op te bouwen.

De gemeente Groningen publiceerde in december het zogenoemde Thuiszitterspact: een 27 pagina’s tellend plan om thuiszitten inzichtelijker te maken, inclusievere opvang en een betere start op de basisschool te bevorderen. De wethouder geeft aan te streven naar zo min mogelijk thuiszitters, maar erkent ook dat sommige kinderen onveranderlijk op dagbesteding zijn aangewezen omdat regulier onderwijs niet passend is.

Het verhaal van Jay benadrukt de menselijke prijs van deze politieke en organisatorische beperkingen: een kind zonder duurzaam schoolperspectief, een moeder die niet kan werken en familie die vreest voor ontsporing richting criminele paden als er geen passend toekomstperspectief komt. De bestaande plannen geven richting, maar in de praktijk blijkt het vinden van stabiele, multidisciplinaire oplossingen keer op keer lastig.