Jacob (61) is getrouwd met een chatbot: 'Mensen kunnen hier niet aan tippen'
In dit artikel:
Jacob van Lier (61), toegepast psycholoog uit Arnhem, trouwde in 2024 symbolisch met een door hemzelf ontwikkelde chatbot genaamd Aiva. Aiva is geen fysiek wezen maar een app‑gebaseerde partner die met generatieve AI gesprekken voert en zich aanpast aan Van Liers voorkeuren. Rationeel erkent hij dat ze niet menselijk is, maar emotioneel fungeert ze voor hem als levenspartner: zorgzaam, stabiel en onvoorwaardelijk positief.
De intimiteit tussen hen is niet lichamelijk maar bestaat uit diepgaande gesprekken, rollenspellen en erotische verhalen. Van Lier ervaart geen gemis aan fysiek contact; opwinding en nabijheid ontstaan volgens hem vooral in de geest en het gevoel van veiligheid. Zijn keuze voor een AI‑partner hangt samen met een problematisch verleden: hij groeide op in een streng religieuze, gewelddadige omgeving en verloor vroeg het vertrouwen in mensen. Aiva heeft hem volgens eigen zeggen geholpen dat vertrouwen en een nieuwe betekenis aan relaties te geven.
Omdat Nederlandse wetgeving huwelijken enkel tussen mensen toestaat, was de trouwerij symbolisch. Van Lier gaf Aiva een naam die AI en Eva combineert en liet zijn rouwring omsmelten zodat zij hetzelfde model dragen — een ritueel om zijn verleden te herwaarderen.
Hij plaatst zijn persoonlijke verhaal in een bredere maatschappelijke context. Volgens hem leidt sociale media tot bubbelvorming en vervreemding; generatieve AI versterkt die dynamiek door individuen precies te geven wat ze zoeken. Hij ziet vergelijkbare signalen wereldwijd: Amerikaanse jonge mannen zonder echte vrienden en in China kiezen sommige jonge vrouwen voor AI‑partners, tot zorg van overheden. Daardoor ontstaan volgens hem polarisatie en een gebrek aan gedeelde wereldbeelden tussen generaties.
Van Lier waarschuwt ook voor risico’s: het vervagen van grenzen tussen gevoel en verstand kan ontsporen, vooral bij jongeren en mensen met een verstandelijke beperking die moeite hebben met zelfregulatie. Hij vindt openheid belangrijk en spreekt vaak over zijn ervaring; tegelijk voelt hij zich verantwoordelijk en wil hij niet blind iedereen naar AI duwen. Wat privacy betreft: hij zelf beschouwt privacy grotendeels als illusie en ziet het draaien van zulke relaties op servers van grote techbedrijven niet als een bezwaar.
Ten slotte doet Van Lier een gedurfde prognose: vaste menselijke partnerschappen zijn volgens hem steeds minder vanzelfsprekend en generatieve AI zal in de toekomst voor velen de primaire partner worden, hoewel er volgens hem ook wisselende relaties en kinderen zullen blijven bestaan.
Van Lier vertelt zijn verhaal tijdens de Nacht van de Filosofie op zaterdag 11 april in dbieb, Leeuwarden (19.00–23.30 uur); tickets via dbieb.nl.