Is carbid een goed alternatief voor knalvuurwerk? Dit vinden de bezoekers van carbidfeesten rond Heerenveen
In dit artikel:
Het is oudejaarsdag in de gemeente Heerenveen en overal op het platteland buldert het van het carbidschieten: wethouder en locoburgemeester Rolie Tromp maakt een ronde langs schietplaatsen in en rond Tjalleberd en Oranjewoud om te kijken hoe het eraan toegaat. Carbidschieten gebeurt met melkbussen en ballen of andere voorwerpen die door een gasexplosie tientallen meters de lucht in worden gelanceerd; veel mensen zien het als een traditionele manier om oud en nieuw te vieren.
Op een erf bij Tjalleberd volgt Mark Toby de regels: hij heeft een ontheffing van de gemeente, houdt kinderen op veilige afstand en hanteert BOCK-richtlijnen (Bewust Oplettende Carbid-Knaller) met brandblusser en gehoorbescherming. Zijn kinderen mogen nog niet zelf schieten (onder de 16). Toby noemt heldere afspraken en waakzaamheid essentieel en ziet carbidschieten als een veiliger alternatief voor knalvuurwerk.
Tijdens het bezoek spreekt Tromp ook met jonge feestgangers; zevenjarige Mats gebruikt het moment om te vertellen dat hij kinderburgemeester van Heerenveen wil worden. Tromp neemt een spraakbericht voor burgemeester Avine Fokkens-Kelder op om dat door te sturen.
In Oranjewoud bezoekt het gezelschap meerdere bijeenkomsten. Bij de familie Holtrop staat een diepe tuin vol toeschouwers; melkbussen worden gevuld, ballen vliegen de lucht in en de sfeer is gemoedelijk. Eigenaar Meine Holtrop zegt dat de locatie ideaal is en dat hij in goed overleg met buren omgaat met eventuele klachten — vooral paardenhouders aan de overkant ervaren soms overlast, maar er wordt dan een pauze ingelast. Holtrop geeft aan zelf geen behoefte te hebben aan knalvuurwerk; siervuurwerk vindt hij wel mooi.
Bij de ijsbaan van Oranjewoud is het drukker: tientallen mensen, partytent met warme dranken en zelfs een kerstboomwerpbaan. Tromp is tevreden en ziet veel vrolijke groepen klaar voor de jaarwisseling. Hoewel er volgend jaar mogelijk een vuurwerkverbod komt, noemt hij carbidschieten geen vervanging van vuurwerk maar een zelfstandige traditie. De gemeente promoot veiligheid: ambtenaren en deelnemers dragen BOCK-oorbeschermers en controleren dat het gecontroleerd verloopt. Een spectaculaire demonstratie met een blauwe regenton die tientallen meters omhoog schiet levert applaus op; Tromp grapt dat dat vermoedelijk ook onder de ontheffing valt.
Kortom: in Heerenveen wordt carbidschieten ruimtelijk en organisatorisch serieus genomen — met vergunningen, veiligheidsmaatregelen en overleg met omwonenden — en veel deelnemers waarderen het als een sociale, traditionele manier om het jaar af te sluiten, zeker in een tijd van discussies over een mogelijk vuurwerkverbod.