Investeer alleen in defensie als dat zinvol is

vrijdag, 20 maart 2026 (16:00) - Friesch Dagblad

In dit artikel:

Nederland reserveert tientallen miljarden extra voor defensie — betaald uit belastingverhogingen en bezuinigingen — maar volgens de redactie is dat geld nu nog weinig effectief te besteden. Nederland werkt samen met het Verenigd Koninkrijk en Finland aan een nieuw kredietvehikel, het Multilateraal Defensiemechanisme (MDM), bedoeld om opdrachten te concentreren, gezamenlijke inkoop te vergemakkelijken en zo prijzen te drukken en levertijden te verkorten.

De aanleiding is hogere defensieverplichtingen binnen NAVO onder druk van de Verenigde Staten; het artikel stelt dat dat voor Nederland een sprong van rond de 20 miljard naar circa 50 miljard betekent. Die extra middelen moeten ergens vandaan komen, wat politieke keuzes vereist: bezuinigingen op infrastructuur, zorg, AOW en ambtenarensalarissen of verhoging van belastingen. Alternatief is meer staatsschuld, wat het land minder geloofwaardig zou maken in internationale kritiek op begrotingsbeheer.

De redactie waarschuwt dat alleen geld reserveren onvoldoende is. Europese militaire uitgaven zijn gefragmenteerd en veel landen investeren in uiteenlopende, vaak verouderde bemande systemen in plaats van gezamenlijk strategieën, standaardisering en moderne capaciteiten zoals drones en digitale oorlogsvoering te ontwikkelen. Praktische beperkingen maken snelle uitgaven bovendien moeilijk: schaarste aan grondstoffen en systemen, lange levertijden, personeelstekorten en gebrek aan onderhouds- en gebruikscapaciteit.

Conclusie: gefaseerd en doelgericht investeren heeft meer zin dan grote klappen uitgeven; politieke keuzes hierover horen openlijk en publiekelijk te worden besproken.