In Snakkerburen blijkt meer dan alleen het water van het kuuroord onzuiver: 'Interessant om te zien welke machten dan vrijkomen'

In dit artikel:

In Snakkerburen gaat woensdagavond de Friese bewerking van Henrik Ibsens En folkefiende in première: Fijân fan it folk, geregisseerd door Grytha Visser en vertaald/bewerkt door Sietse de Vries. De openluchtvoorstelling speelt op meerdere avonden in juni (17, 19, 20, 23, 25, 26 en 27 juni) in de Doarpstún aan Oan ’e Dyk 56; kaarten en info via iepenloftspulsnakkerbuorren.nl.

Het stuk draait om dokter Thomas Stockmann, die ontdekt dat het water van het welvarende kuuroord waarin hij werkt ernstig vervuild is. Zijn wetenschappelijke vondst dreigt de toeristische en economische basis van de plaats te ondermijnen. Waar Thomas in eerste instantie de noodzakelijke sanering ziet als redding, botsen zijn bezorgdheid en eerlijkheid met machtige belangen — vooral die van zijn zus, burgemeester Ingrid Stockmann — waardoor de held snel in een paria verandert. Dat spanningsveld tussen waarheid, economische belangen en machtsverhoudingen vormt de kern van het drama.

Visser heeft Ibsens stuk aangepast op enkele punten: de burgemeester werd een vrouw omdat zij de beste actrice vond voor de rol, en de twee jonge personages zijn in deze versie dochters in plaats van zonen. De regisseur benadrukt dat de thematiek actueel blijft omdat menselijke drijfveren en morele dilemma’s weinig veranderen, waardoor een toneelstuk uit 1882 nog steeds aanspreekt.

Het decor — een strak vormgegeven kuuroord met een centraal waterbassin — sluit aan op de natuurlijke Doarpstún, een weelderige gemeenschappelijke tuin die door zijn zuiverheidsidylle contrasteert met de onthulling over verontreinigd water. De voorstelling zoekt bewust aansluiting bij hedendaagse zorgen; Visser verwijst naar lokale milieuproblemen zoals de PFAS-verontreiniging rond de Vliegbasis en de Jelsumer Feart, wat de Friese uitvoering extra resonantie geeft.

Op de planken staan ervaren spelers: Romke van der Meulen als Thomas, Anja Steegstra als de berekenende burgemeester en Anneke van den Akker als de opportunistische Aslaksen, naast twee jonge speelsters die Visser belangrijk vindt voor de toekomst van het Friese theater. Fijân fan it folk onderzoekt hoe een gemeenschap reageert als de waarheid de economische belangen bedreigt en wie uiteindelijk de prijs betaalt voor eerlijkheid.