In Noordwest-Fryslân creëren mensen met dementie nieuwe herinneringen met muziek

In dit artikel:

In Noordwest-Fryslân start binnenkort Klankrijke Kernen, een project van Embrace Nederland in samenwerking met Netwerk Dementie Fryslân, dat mensen in de beginfase van dementie op acht plekken (dorpshuizen en wijkcentra in gemeentes als Leeuwarden, Harlingen en Waadhoeke) samenbrengt om zelf muziek te maken. De bijeenkomsten, die waarschijnlijk in september van start gaan, worden verzorgd door twee conservatoriumgeschoolde muzikanten en ondersteund door vrijwilligers die deelnemers ophalen als zelfstandig komen lastig is.

Het doel is breder dan alleen zingen of instrumenten bespelen: plezier, herkenning en sociale ontmoeting staan centraal. Muziek biedt een toegankelijke manier om contact te houden wanneer taal moeilijker wordt, en kan leiden tot nieuwe vriendschappen. Volgens directeur Margot Hoiting vermindert muziek bij sommige deelnemers prikkelbaar gedrag, creëert het nieuwe herinneringen en geeft het mensen weer regie over iets dat wél lukt. Hoiting: "Onze missie is meer muziek in het sociale domein."

De sessies zijn flexibel van opzet: er wordt geïmproviseerd en ruimte gemaakt voor bekende liedjes (in een pilot in Grou kwamen veel Friese nummers naar boven). De muzikanten hebben extra training gevolgd in improvisatie met mensen met niet-aangeboren hersenletsel, zodat ze kunnen inspelen op wat voor groepen en individuen werkt. Embrace bouwt niet alleen programma’s, maar wil ook kennis overdragen: na afloop moet het mogelijk zijn dat zorgmedewerkers, vrijwilligers en mantelzorgers de bijeenkomsten voortzetten als lokale activiteit of thuisbezigheid. Hoiting noemt dit een vorm van scholing en duurzaamheid van het initiatief.

Klankrijke Kernen wordt grotendeels gefinancierd via het Vitaliseringsfonds binnen de regiodeal Noardwest-Fryslân, met aanvullende subsidieaanvragen onderweg. Casemanagers wijzen geschikte deelnemers aan; voor wie twijfelt is er eerst een huisbezoek van de muzikanten zodat drempels worden verkleind.

Kortom: Klankrijke Kernen zet muziek bewust in als instrument om sociaal contact, welzijn en zelfbeschikking bij mensen met beginnende dementie te versterken — niet als wondermiddel, maar als praktisch middel dat vaak leidt tot beter eten, slapen en minder onrust, en dat zich op termijn op lokaal niveau moet verankeren.