Illegale slootdempingen schreeuwen om toezicht | LC commentaar

In dit artikel:

Fries greppelland wordt al eeuwenlang gevormd door sloten en greppels in plaats van prikkeldraad. Die watergangen bepalen niet alleen perceelgrenzen maar vervullen cruciale rollen bij waterhuishouding, biodiversiteit en het karakter van het landschap. Toch verdwijnen ze in rap tempo: soms uit efficiëntieoverwegingen bij schaalvergroting in de landbouw, soms door natuurbeheerders die verdroging willen tegengaan, en ook door drinkwaterbedrijven en gemeenten die ruimte zoeken voor infrastructuur of bouw.

De Volkskrant bracht aan het licht dat tussen 2017 en 2024 ruim 30.000 watergangen in Nederland zijn gedempt, vaak zonder vergunning en zonder ingrijpen van toezichthouders; ook in Friesland blijkt het fenomeen veel voor te komen. Al eerder riepen Friezen met het manifest Wenje yn it Lânskip op tot behoud van het landschap en zelfs tot een ‘Provinciale Welstandscommissie Landschap’, maar dat voorstel bleef liggen. De lokale cultuur — waar veel mensen familie of kennissen in de landbouw hebben — helpt mogelijk verklaren waarom gemeenten en waterschappen soms wegkijken.

Binnen Waterschap Fryslân hebben twee fracties (WNF en PvdA) daarom schriftelijke vragen aan het dagelijks bestuur gesteld; die stap zou navolging moeten krijgen in gemeenteraden. Raadsleden en bewoners kunnen met digitale hulpmiddelen zelf nagaan welke watergangen verdwenen zijn: sinds december is Watertijdreis.nl beschikbaar, en ook Topotijdreis.nl laat historische kaarten vergelijken.

Kortom: een enkele gedempte sloot is begrijpelijk, maar het huidige tempo bedreigt waterbeheer, natuurwaarden en het gevoel van plaats. Dat vraagt actief toezicht en bestuurlijke aandacht in plaats van lijdzaam toezien.