Ik wil iets doen wat onnatuurlijk voelt: de onbetaalbaarheid van het Binnenhof verdedigen | opinie

In dit artikel:

De renovatie van het Binnenhof in Den Haag loopt opnieuw veel duurder en langer dan gepland: de begroting steeg van aanvankelijk 475 miljoen naar eerst 2 miljard en inmiddels naar circa 2,7 miljard euro, en de oplevering schuift van 2026 via 2028 naar 2031. Dat veroorzaakt publieke verontwaardiging en spot—mensen vragen zich af wat er misging en vergelijken het bedrag met andere bestedingsprioriteiten—maar historicus en docent Hendrik Atze van Doezum verdedigt desondanks de ingreep.

Volgens Van Doezum gaat het niet louter om gevelonderhoud of een paar vervangen balken; het Binnenhof is geen regulier bouwproject maar het fysieke hart van de Nederlandse staatsvorming en daarmee een drager van collectief geheugen. De gebouwen en zalen zijn eeuwenoud: hier werden in de tijd van de Republiek besluiten genomen die de Gouden Eeuw en later ook staatskundige ideeën beïnvloedden waar bijvoorbeeld de jonge Verenigde Staten naar keken. Omdat het Binnenhof dagelijks in gebruik is—geen stilstaand museum maar een werkend parlementair centrum—ligt er een bijzondere verantwoordelijkheid om het te onderhouden. Schimmel, vocht- en houtwormschade bedreigen niet alleen stenen en balken maar ook de tastbare verbinding met de geschiedenis van de democratie.

De auteur erkent de forse uitvoeringsproblemen en begrijpt de roep om rekenschap—hij geeft toe dat in andere sectoren zulke afwijkingen aanleiding zouden zijn voor een parlementaire enquête, maar wijst erop dat zo’n onderzoek praktisch onmogelijk is zolang het parlementsgebouw zelf onbruikbaar is. De renovatie ziet hij bovendien als meer dan een technische ingreep: het is symbolisch en noodzakelijk onderhoud van het democratisch fundament op een moment van afnemend vertrouwen, polarisatie en verharding in de politiek.

Van Doezum sluit met een persoonlijk vooruitzicht: zodra de Ridderzaal en andere ruimtes hersteld zijn, wil hij opnieuw met zijn leerlingen het Binnenhof betreden zodat ze democratie “zien, ruiken en voelen” in plaats van haar alleen uit boeken te leren. In zijn ogen is de investering daarom niet louter kostenpost maar een investering in toekomstig burgerschap—soms zijn sommige dingen simpelweg te veel waard om goedkoop te willen houden.