'Ik doe wat ik leuk vind.' Choreograaf Marco Gerris verbindt hiphop en dans met klassieke kunstvormen
In dit artikel:
Marco Gerris heeft met zijn ISH Dance Collective systematisch hiphop en straatcultuur een vaste plek in het theater gegeven. Wat begon toen hij in 1997 vanuit België naar Nederland trok om in een musical te spelen, mondde in 2000 uit in zijn eerste ISH-productie en uiteindelijk in een gezelschap dat urban dans, hiphop, spoken word en urban sports koppelt aan ballet, theater en klassieke muziek. Zijn drijfveer: kansen pakken, barrières doorbreken en verschillende disciplines met elkaar laten spreken.
Gerris’ achtergrond is pluriform: als geadopteerd kind in België kreeg hij klassieke muziekinstrumenten en danslessen, leerde hij gitaar en piano, en raakte hij verbonden met skate- en straatcultuur. Die brede interesse en nieuwsgierigheid gebruikt hij bewust in zijn werk. Waar zowel theatermakers als hiphopers aanvankelijk sceptisch waren, bleef hij volharden en zocht hij actief samenwerkingen op. Met een mix van durf en praktisch inzicht wist hij gerenommeerde partners binnen te halen: vanaf 2015 bracht hij hiphop en het Nationale Ballet samen (Narnia), gevolgd door GRIMM en Dorian. Zijn tactiek: niet alleen praten over vernieuwing, maar het orkest, de dansers en het podium letterlijk anders inzetten.
Een illustratie van die werkwijze is de familievoorstelling Thor (8+), een coproductie van ISH en Het Balletorkest die op 15 november in Rotterdam in première gaat. Gerris en dirigent/producent Joris Nassenstein zochten een mythisch, scenisch verhaal en kozen voor de Noordse mythologie; Thor wordt in hun vertelling neergezet als een onhandige, hyperactieve jongen die op eigen wijze een heldenrol vervult. De voorstelling plaatst het orkest nadrukkelijk op het podium, laat musici bewegen en integreren in de choreografie, en combineert een eclectische muziekmix — van Wagner en Stravinsky tot Led Zeppelin en Quincy Jones — om sterke contrasten en visuele muzikaliteit te creëren. Dansstijlen fungeren als karakters: krumping staat bijvoorbeeld in voor agressie en wordt ingezet voor de booswichtrol.
ISH scoorde al internationale successen (onder meer Broadway in 2006) en recente hoogtepunten zijn het openingsoptreden met het Metropole Orkest bij Amsterdam750 in de Ziggo Dome (2024) en verschillende prijzen: de Cultuurfonds Prijs (2020), een Zwaan voor indrukwekkende dansproductie (vorig jaar) en de Johannes Vermeerprijs die Gerris op 17 november ontvangt. Toch ziet hij werklijk erkenning voor hiphop in de culturele infrastructuur als onvoltooid: zijn ambitie is structurele opname van ISH in de BIS (de landelijke basisinfrastructuur voor cultuur), omdat vaste ondersteuning ook voorkomt dat talenten naar het buitenland vertrekken.
Persoonlijk: Marco Gerris (geboren 23 april 1975) is Belgisch-Nederlands, opgegroeid in Brasschaat, opgeleid in Antwerpen en Lier, en woont met zijn vrouw, stuntvrouw/acrobate Micka Karlsson, en hun zoon in Amsterdam. Zijn koers blijftbouwen aan bruggen tussen stijlen en kansen creëren voor jongeren en andersdenkenden — met het streven dat ISH niet alleen zijn project blijft, maar een platform wordt waar nieuwe generaties op doorgaan.