IJzel legt Friesland ochtend lang helemaal plat: geen school, geen bus, geen operatie én geen rechtszaken
In dit artikel:
In Friesland bracht een ijzel die in de nacht van dinsdag op woensdag viel het openbare leven woensdagochtend nagenoeg tot stilstand. Door het vriespunt in het noorden bevroor de regen op het wegdek, waardoor straten en trottoirs spiegelglad werden en het KNMI code rood uitvaardigde. In het zuiden van het land, bijvoorbeeld Zeeland, was het tegelijkertijd zonnig en ruim 11 graden, wat het contrast tussen noord en zuid extra scherp maakte.
Rijkswaterstaat had moeite de gladheid te bestrijden: de dunne ijslaag verhindert dat strooizout goed inwerkt, waardoor dooien traag verloopt. Ook de inzet van speciale strooiwagens die hete pekel onder druk spuiten — de zogenoemde ‘lavastorms’ — kon de ijsplaten moeilijk breken. Hierdoor bleven wegen gevaarlijk, zelfs nadat strooiwagens waren gepasseerd.
De gevolgen waren breed voelbaar: scholen, hogescholen en mbo-instellingen in Friesland bleven dicht; onderwijsinstellingen als Firda en NHL Stenden schrapten lessen. Openbaar vervoer lag langere tijd stil: NS tussen Zwolle en Leeuwarden, Arriva en later ook Qbuzz begonnen later op de dag weer met rijden. Provinciale Statenvergaderingen werden afgelast, rechtbanken beperkten zich tot spoedzittingen, bibliotheken bleven gesloten, het CBR annuleerde rijexamens en post- en pakketbezorging ging grotendeels niet door. Achtstegroepers konden daardoor hun papieren doorstroomtoets niet maken; Proloog-scholen plannen die toetsen in te halen.
De gladheid leidde tot ongelukken en veel letsel. Vrachtwagens gleden van de weg bij Drachten en Nijega, en in Joure moest de brandweer een vastgelopen ambulance losmaken. Ziekenhuizen zoals Frisius MC behandelden tientallen mensen met valletsels; volgens woordvoerder Erik Kofman ging het veelal om heup-, pols- en enkelbreuken en soms complexere fracturen. Ambulancediensten pasten hun inzet aan: Kijlstra ambulancevervoer reed alleen bij levensbedreigende meldingen, personeel van de meldkamer bleef uit voorzorg in een hotel en dienstdoende teams moesten langer op post blijven.
Naast de overlast zorgde de ijzel ook voor korte ijspret in de provincie, doordat op sommige plaatsen op straat geschaatst kon worden. De extreme gladheid was na woensdagmiddag grotendeels voorbij; het KNMI waarschuwde echter dat er de komende dagen af en toe nog kans op gladheid blijft, maar niet in die mate als tijdens de ochtendpieken.