HZ&PC bloeit op, DZ&PC degradeert. Wat is er aan de hand in het Friese zwemmen?
In dit artikel:
Twee jaar na een artikel waarin DZ&PC uit Drachten als vijfde en buurclub HZ&PC uit Heerenveen als zevende werd genoemd, is de situatie omgedraaid. Komend weekend reist HZ&PC naar Eindhoven voor de finale van de eredivisie; DZ&PC beleeft juist een dieptepunt met de achttiende en laatste plaats en degradatie. De tegenstelling tussen beide Friese verenigingen valt samen met een stijgende lijn bij Heerenveen en een daling in Drachten.
Trainer Erik Nijholt wijt het teruglopende niveau van DZ&PC aan jarenlang te weinig focus op instroom. Volgens hem heeft de club tussen 2017 en 2020 verzuimd nieuwe jeugdige zwemmers aan te trekken, waardoor nu structureel te weinig junioren (12–16) en jeugd (16–18) beschikbaar zijn. Omdat de eredivisie is opgebouwd uit vier leeftijdscategorieën voor jongens en vier voor meisjes en per onderdeel alleen de twee beste resultaten tellen, kost een gat in één categorie snel veel punten. DZ&PC moest vaak “vervangende punten” noteren omdat startplekken onbezet bleven; daardoor kelderde de club op de ranglijst.
HZ&PC daarentegen investeerde nadrukkelijk in de jeugd en in teamvorming sinds Richard Koehoorn hoofdtrainer werd. Hoewel Heerenveen met circa 65 wedstrijdzwemmers veel kleiner is dan topclubs als de Blue Marlins, beschikt de vereniging wel voor elke leeftijdsgroep over voldoende atleten. Koehoorn benadrukt een cultuur waarin zwemmers elkaar inspireren en successen samen vieren; kopvrouwen zoals Marte Van der Kamp en Hedwig Bolt treden zowel internationaal als nationaal aan en functioneren als rolmodellen voor jongere leden.
Duurzaamheid van succes staat hoog op de agenda van HZ&PC. Naast financiële versterking via nieuwe sponsoren werkt de club aan overdracht van kennis: assistent-traineropleidingen voor oudere zwemmers en training van andere coaches moeten ervoor zorgen dat de opgebouwde methoden niet uitsluitend van één persoon afhangen. Koehoorn heeft aangegeven door te gaan tot 2028, maar erkent dat de functie op termijn betaalbaar en overdraagbaar moet worden.
Ook bij DZ&PC is inzet zichtbaar om terug te komen: investering in de onder-12-groep heeft geleid tot een verviervoudiging van het aantal pupillen (van 15 naar meer dan 60). Nijholt ziet dat als essentiële basis om over enkele jaren weer meer junioren en jeugd te hebben en zo de weg terug naar de eredivisie te vinden.
Samenvattend draait het verschil tussen HZ&PC en DZ&PC minder om individuele topprestaties dan om structurele breedte in de jeugdopleidingen, organisatie en cultuur — factoren die op lange termijn bepalen welke clubs in de landelijke competitie kunnen blijven meestrijden.