Hyam pleit voor kortere wachttijden in azc's: 'Er ging geen nacht voorbij dat ik niet huilde'
In dit artikel:
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) waarschuwt dat vluchtelingenkinderen, zwangere vrouwen, chronisch zieken en asielzoekers met behoefte aan geestelijke gezondheidszorg nog steeds groot risico lopen op blijvende gezondheidsschade. Dit volgt uit inspectiebezoeken in 2025 aan zes asielopvanglocaties, een vervolg op meer dan veertig controles in 2024, en op meldingen en gesprekken met betrokken organisaties. De bevindingen komen grotendeels overeen met die van het voorgaande jaar.
Op onderdelen is de basiszorg op orde: bijna alle nieuwkomers krijgen een medische intake, jeugd wordt door GGD’en gevolgd voor ontwikkeling en vaccinaties, en op veel locaties is hygiëne — ondanks verouderde gebouwen en krapte — nog voldoende. Op sommige locaties is bovendien een ggz-praktijkondersteuner van de huisarts beschikbaar voor psychische ondersteuning.
De grootste problemen ontstaan door de leefomstandigheden: overvolle centra en veel verplichte verhuizingen verstoren continuïteit van zorg en stabiliteit. Kinderen en zwangeren moeten herhaaldelijk verhuizen, wisselen van school en omgeving en krijgen te maken met onrust, onveiligheid en gebrek aan privacy. Lange wachtlijsten voor geestelijke gezondheidszorg raken asielzoekers extra hard: bij regionale verhuizingen belanden zij opnieuw onderaan lijsten, waardoor behandelingen worden onderbroken of niet starten, juist bij groepen met verhoogde psychische kwetsbaarheid door vlucht, trauma en onzekerheid over de asielprocedure.
Voogdijinstelling Nidos signaleert dat door het tekort aan structurele opvang jongeren vaker in noodopvang terechtkomen en daardoor telkens van begeleider en school veranderen. Pieter ten Broeke van Nidos: „Dat kan ertoe leiden dat ze steeds een andere woonbegeleider, jeugdbeschermer en school krijgen. Dat schaadt hun ontwikkeling.” Hij pleit voor kortere wachttijden en stabiele woonplaatsen zodat jongeren perspectief krijgen op integratie of terugkeer.
Persoonlijke ervaringen illustreren de gevolgen. Syrische statushouder Hyam Al‑Saad, die zelf werkte met ontheemde kinderen, beschrijft langdurige emotionele belasting en zag bij kinderen gedragsverandering en depressie door de lange onzekerheid: „Er ging geen nacht voorbij zonder dat ik huilde omdat ik ver van mijn kinderen was.” Zij dringt erop aan asielprocedures voor kwetsbare groepen te versnellen om verdere schade te voorkomen.