Horloge stuk? Joop (70) uit Sneek was jaren het vaste adres voor juweliers: 'Nu heb je de Apple Watch'

In dit artikel:

Joop Zwaga (Sneek) stopt na 51 jaar als horlogemaker en neemt afscheid van een ambacht dat hij van zijn vader overnam. Zijn vader Anne begon Zwaga Horlogerie in 1953; Joop groeide tussen uurwerken op, volgde de Horlogemakersvakschool in Hoorn en ging in 1975 bij zijn vader in de zaak werken. Toen de gezondheid van Anne achteruitging nam Joop het werk geheel over; de werkplaats verhuisde in de jaren tachtig naar Joops huis aan de Mansel.

Zwaga vertelt graag over de precisie van het vak: hij wijst op piepkleine onderdelen — waaronder een elektrisch blokje dat, zoals hij laat zien, „32.768 keer per seconde” trilt — en op radjes van enkele millimeters met honderden tandjes. Op zijn werkbank in de garage staan nog steeds gereedschappen en machines die zijn vader gebruikte: loep, pers en schoonmaakapparatuur voor uurwerkonderdelen.

Het bedrijf repareerde decennialang klokken en horloges voor juweliers door heel Friesland (onder meer Burgum, Franeker, Wolvega en Leeuwarden). De laatste dertig jaar zag Zwaga het werk teruglopen: minder mensen hangen nog een klok aan de muur, veel moderne uurwerken zijn onderhoudsarm of zodanig gebouwd dat ze nauwelijks te openen zijn, en slimme horloges zoals de Apple Watch vervangen traditioneel onderhoud. Ook stopte hij eerder met het repareren van grote, vieze klokwerken omdat die vaak slecht onderhouden waren of met verkeerde smeermiddelen waren behandeld.

Voor klanten betekent een reparatie vaak meer dan alleen techniek: veel horloges hebben emotionele waarde als erfstuk. Joop herkent soms reparaties die zijn vader eerder uitvoerde aan het krassen van een datum en de letter A (van Anne) in de binnenkant van het achterdeksel — een kleine familietraditie die hij zelf ook heeft voortgezet.

Hoewel Zwaga formeel met pensioen gaat, neemt hij niet volledig afscheid van zijn werkbank; hij verwacht af en toe nog vaste klanten te helpen. Voor hem blijft de kern van het vak de schoonheid van het ontwerpen en herstellen van mechaniek: iets dat stil stond weer laten lopen, vakmanschap dat langzaam zeldzamer wordt.