Hoite schrijft een muzikaal monument voor Oekraïne. 'Wat kin ik dwaan as burger, as musikus?'

In dit artikel:

Componist Hoite Pruiksma schreef een muzikaal eerbetoon aan Oekraïne: het symfonisch gedicht Spring in Ukraine 2022, waarin hij de strijd tegen de Russische inval verbeeldt. Het werk ontsproot aan een aangrijpende televisiebeelden van een sprakeloze vrouw in de Oekraïense natuur; die indruk bleef Pruiksma niet los en leidde hem ertoe als burger iets te doen vanuit zijn vak: muziek maken. Eerder maakte hij al het koorwerk I Stood With The Dead, ook geïnspireerd door oorlogsellende.

Oorspronkelijk wilde Pruiksma een klassieke vierdelige symfonie schrijven, maar het stuk ontwikkelde zich tot een vrijer symfonisch gedicht. Toch nam hij elementen van de traditionele symfonie over, zoals het werken met twee tegenovergestelde thema’s: een thema dat teruggrijpt op melodieën uit het Oekraïense volkslied met Slavische weemoed, en een heletoon-thema zonder stevige tonale basis. In Pruiksma’s opzet duelleren die thematiekstukken, en uiteindelijk verdwijnt de agressor; de laatste noten zijn voor de piccolo, die symbool staat voor de vogelzang en de triomf van vrijheid — een motief dat ook persoonlijk raakt omdat zijn broer Sytze musicus is.

De première van Spring in Ukraine 2022 wordt verzorgd door Het Orkest Amsterdam, een amateurorkest onder leiding van dirigent en hoornist Jacob Slagter. Slagter en Pruiksma, beiden 67 en oud-studenten van de Muziekpedagogische Academie in Leeuwarden, werkten voor het eerst samen; Slagter gaf wel wat feedback, maar veel van het werk bleef onaangetast. Pruiksma waardeert juist de inzet van amateurs: zij werken harder aan het stuk en bouwen een sterke band met de muziek op.

Het stuk is komend weekend drie keer in Friesland te horen: 13 maart in de Martinikerk Franeker, 14 maart in de Grote of Jacobijnerkerk Leeuwarden en 15 maart in de Martinikerk Bolsward; op 29 maart volgt een uitvoering in De Duif, Amsterdam. Op die programma’s staat ook de Zesde Symfonie van Anton Bruckner.