Hoe het riool ons ontzettend rijk maakt (zonder dat we dat we dat door hebben)

In dit artikel:

Volgens Wetsus-onderzoeker Leon Korving zit het riool niet vol afval, maar vol waarde: zowel grote gezondheidsvoordelen als terugwinbare grondstoffen. Korving maakt een simpele berekening: de maatschappelijke winst van het riool (voorkomen van ziekten zoals diarree en daarmee extra levensjaren) weegt veel zwaarder dan de zuiveringskosten. Conservative raming levert honderden tot duizend euro’s per persoon aan gezondheidswaarde op, terwijl de kosten om vuil water weer redelijk schoon te maken volgens hem maximaal enkele tientallen euro’s per jaar zijn.

Daarnaast lopen we economisch gezien veel mis door alles door het putje te spoelen. Consumptiegoederen en reststoffen uit ons eten, verzorgingsproducten en medicijnresten vertegenwoordigen volgens Korving gezamenlijk een flinke waarde — grofweg duizenden euro’s per persoon per jaar aan materiaal dat nu ongebruikt verdwijnt. Wetsus onderzoekt hoe die stromen circulair benut kunnen worden en welke concrete producten daaruit voortkomen.

Enkele praktijkvoorbeelden:
- Paques Biomaterials (Balk) zet bacteriën in om uit rioolslib een afbreekbare plasticvervanger te maken, Caleyda; micro-organismen slaan vetreserves op die als alternatief voor fossiel plastic dienst kunnen doen.
- Delftse onderzoekers ontwikkelen een materiaal met grote wateropnamecapaciteit dat bovendien als vlambeschermer werkt wanneer het bijvoorbeeld papier coät.
- Fosfaat, een onmisbare landbouwnutriënt en wereldwijd schaars, kan uit afvalwater worden teruggewonnen door toevoeging van ijzerzouten; die vormen een magnetisch ijzerfosfaat (vivianiet) dat met magneten uit de stroom gehaald kan worden. Vivianiet is niet alleen historisch gebruikt als blauwe verfstof, maar wordt nu onderzocht als grondstof voor batterijen: door toevoeging van lithium zou het bruikbaar zijn in nieuwe batterijtypen, wat veel industriële belangstelling trekt.

Korving rekent voor dat het economisch rendabel kan zijn: op zijn berekeningstafel leveren concrete toepassingen al snel tientallen tot honderden euro’s per persoon op — genoeg om zuiveringskosten te compenseren en daarnaast nieuwe verdienmodellen te bieden. Hij benadrukt dat de grootste winst echter de gezondheidswinst blijft.

Wetsus organiseert samen met de Leeuwarder Courant in maart gratis publiekslezingen over watertechnologie; Korving spreekt op 17 maart in Leeuwarden over precies deze grondstoffen in het riool. De lezingen zijn gratis, wel even aanmelden.