Hoe het riool ons ontzettend rijk maakt (zonder dat we dat doorhebben)

In dit artikel:

Het riool blijkt een kleine kostenpost met grote verborgen waarde. Wetsus-onderzoeker Leon Korving rekent voor dat de maatschappelijke opbrengsten van riolering — vooral in gezondheidswinst — flink groter zijn dan de zuiveringskosten: zuivering kost per persoon hooguit zo’n €60, terwijl conservatieve berekeningen de baten op honderden tot duizenden euro’s per persoon per jaar zetten (Korving noemt zowel ca. €2.000 als een gezondheids‑omrekening van €1.000). Bovendien spoelen we volgens hem jaarlijks voor ongeveer €4.000 aan consumptiegoederen, voedingsstoffen, warmte en medicijnresten door het toilet.

Korving en zijn onderzoeksgroep richten zich op het circulair terugwinnen en vermarkten van die grondstoffen. Concrete voorbeelden:
- Uit rioolslib maken bedrijven zoals Paques Biomaterials via bacteriële processen een afbreekbare plasticvervanger (merknaam Caleyda). Bacteriën slaan vetreserves op die als bioplastic-achtig materiaal kunnen dienen.
- Delftse onderzoekers ontwikkelen een waterabsorberend materiaal dat bovendien als vlamvertrager werkt; gecoat papier ontbrandt daardoor moeilijker.
- Fosfaat, essentieel voor landbouw en schaars in Europa, kan uit afvalwater worden teruggewonnen door ijzerzouten toe te voegen. Die vormen met fosfaat het magnetische mineraal vivianiet, dat magnetisch uit het slib te scheiden is. Vivianiet is niet alleen een blauwpigment (historisch gebruikt) maar wordt bij Wetsus onderzocht als grondstof voor batterijen: door toevoeging van lithium zou ijzerfosfaatbatterijen gemaakt kunnen worden — een ontwikkeling die bedrijfsleven trekt.

Korving stelt dat het totaal aan potentiële toepassingen en materialen de zuiveringskosten ruimschoots kan compenseren; op zijn “bierviltje”‑berekening levert dat al snel zo’n €100 aan waarde op, naast de grote, moeilijker in geld uit te drukken gezondheidswinst. Hij benadrukt dat die gezondheidswinst — minder diarree en andere infecties — vaak onderbelicht blijft.

Praktische toegang tot deze thematiek is er komende maand: Wetsus en de Leeuwarder Courant organiseren gratis publiekslezingen in Leeuwarden. Korving spreekt op 17 maart over grondstoffen in het riool; vervolgcolleges op 24 en 31 maart behandelen respectievelijk AI in waterlopen en roest tegen blauwalg. Locatie: Wetsus, Oostergoweg 9 (inloop 19.30). Aanmelden is vereist.