Hoe Henri (61) en Sonja (58) de haring populairder proberen te maken in Leeuwarden: 'Het wordt een mooie dag'

In dit artikel:

Schootstra Visspecialist aan de Schrans in Leeuwarden maakt er traditiegetrouw een feest van als de Hollandse Nieuwe terugkeert: eigenaren Henri (61) en Sonja (58) Terpstra vieren ‘Vlaggetjesdag’ woensdag met versierde vlaggetjes, een accordeonkwartet en proeverijen — dit jaar ook met uitnodigingen aan klanten uit andere landen om de Nederlandse haringtraditie te leren kennen. De derde woensdag van juni is voor veel liefhebbers rood omcirkeld; de Terpstra’s merken dat klanten de afgelopen weken vaak vragen wanneer de grote dag is.

De aanleiding is ook zorgelijk: de consumptie van haring in Nederland daalt al jaren, vooral onder jongeren die eerder kiezen voor snacks als kibbeling. Om het haringhappen levend te houden zetten de eigenaren lokale marketing en aandacht in — vorig jaar serveerden zij bijvoorbeeld verse haring bij het provinciehuis. Dit jaar oogt het seizoen veelbelovend: de nieuwe lichting haringen is vetter dan de norm (ongeveer 22% vet tegenover het vereiste minimum van 16%), wat de smaak ten goede komt.

Praktisch: Hollandse Nieuwe is alleen in juni, juli, augustus en september als zodanig te koop; later in het jaar spreekt men van maatjesharing. Na het binnenhalen worden de vissen aan wal gesorteerd en ‘gekaakt’ (kieuwen en ingewanden verwijderd), vervolgens in pekel geplaatst en per zo’n veertig stuks in plastic emmers opgeslagen. Voor consumptie moeten de vissen nog minimaal 48 uur op circa -30°C in vrieshuizen om parasieten te doden; daarna worden ze rustig ontdooid en in de winkel met de hand schoongemaakt.

Hoewel personeelskosten en inkoopprijzen stijgen — mede door strengere Europese regels, klimaatverandering (vissen trekken noordwaarts, vissers zijn langer op zee) en hogere brandstofkosten die sommige gezinnen deden stoppen met varen — houden de Terpstra’s dit jaar de verkoopprijs van de Hollandse Nieuwe gelijk en willen ze niet inleveren op kwaliteit. Sonja vergelijkt de prijs per portie met een snackbarproduct als de frikadel om klanten te relativeren.

De zaak, overgenomen van familie Schootstra in 2020, profileert zich als sociaal trefpunt met een open pui en veel vaste klanten. Voor woensdag verwachten Henri en Sonja veel bezoekers en gaan ze zelf ook als eerste proeven — zoals ze elk jaar doen.