Hoe de 'Vliegende Hollander' uit Lemmer zijn vleugels spreidde: 15 jaar na het eerste grote succes van Epke Zonderland
In dit artikel:
Op 10 april 2011 veroverde Epke Zonderland in de Max‑Schmeling‑Halle in Berlijn zijn eerste grote internationale titel: Europees kampioen aan de rekstok. De toen 24‑jarige Lemmernaar won die middag ook al zilver op brug, waarmee hij als eerste Nederlandse turner ooit twee medailles op hetzelfde grote toernooi bemachtigde. Het resultaat markeerde het begin van Zonderlands status als boegbeeld van de Nederlandse turnsport.
Het jaar 2011 was pre‑olympisch en Zonderland kwam erop gebrand voor de dag. In aanloop naar het EK experimenteerde hij met extreem moeilijke vluchtelementen — de combinatie Cassina/Kolman — die veel risico met zich meebrengt. Tijdens eerdere wedstrijden lukte die combinatie niet altijd, maar zijn vermogen om tijdens wedstrijdoefeningen intuïtief om te schakelen en toch hoge risico’s te verbinden, maakte hem favoriet. In Parijs had hij met een wereldbekerzege die status verder bevestigd door een variant van zijn combinatie succesvol te tonen.
In Berlijn bevestigde hij die vorm tijdens de trainingen en kwalificaties en plaatste hij zich voor twee finales. In de EK‑finale aan de rekstok liep zijn routine niet vlekkeloos: Zonderland maakte een zichtbare fout en had een tussenzwaai nodig, wat zijn uitvoeringsoordeel drukte. Toch bleek zijn uitzonderlijk hoge uitgangswaarde (7,7) doorslaggevend; die moeilijkheid compenseerde de fouten en leverde hem uiteindelijk een totaalscore op die de Duitse favorieten Philipp Boy en Marcel Nguyen achter zich hield. De onverwachte overwinning leverde hem niet alleen goud op, maar ook het emotionele moment van het Wilhelmus, waarin hij openlijk werd getroffen door herinneringen aan een onlangs overleden tante.
De titel in Berlijn was meer dan een losse triomf; het was het moment waarop Zonderland zich wereldwijd op de kaart zette. Een jaar later behaalde hij op de Olympische Spelen in Londen het hoogtepunt van zijn carrière: goud aan de rekstok, waar hij als eerste turner ooit een serie van extreem moeilijke vluchtelementen (de Cassina‑Kovacs‑Kolman‑combinatie) succesvol voltooide en de landing wist te houden. Die prestatie, en de commentatorreactie die de spanning en ontlading vastlegde, behoren sindsdien tot het collectieve sportgeheugen van Nederland.
Na 2011 bleef Zonderland succesvol: hij werd wereldkampioen in 2013, 2014 en 2018 en pakte opnieuw Europese titels in 2014 en 2019. De EK‑zege in Berlijn wordt gezien als het moment waarop de “Vliegende Hollander” voor het eerst zijn vleugels uitsloeg: niet alleen dankzij technisch risico en moeilijkheid, maar ook vanwege zijn veerkracht onder druk en zijn wens om de beste te zijn en opgemerkt te worden.