Hoe boswachter Aaldrik het stilzitten onder de knie kreeg en wat hij ervan leerde

In dit artikel:

De schrijver gebruikt Saskia Stehouwers gedicht "bewust onbekwaam" (uit de bundel Wonen op de rand van het wonder) als vertrekpunt om te reflecteren op wat gedwongen stilzitten met je doet. In het gedicht wordt een jaar op één plek in de natuur doorgebracht, omringd door mieren en gedwongen tot geduld — een beeld dat bij de auteur herinneringen oproept aan zijn eigen herstelperiode na een ernstige infectieziekte. Destijds zat hij vaak in een bos vlakbij zijn huis: aanvankelijk om bij te komen van de inspanning die het kostte er te komen, later als oefening in wachten en aandachtig zijn.

Uit die ervaring leerde hij dat geduld zelfs je relatie met dieren verandert. Toen zijn herstel vorderde, leken vogels verder weg te blijven; pas door langere, geduldige aanwezigheid kwamen ze weer dichtbij. Die observatie sluit aan bij de klassieke gedachte dat je door stil te zitten de natuur als het ware aan je voorbij laat trekken — een handeling die tijd en volharding vereist, maar rijk beloond wordt met onverwachte ontmoetingen.

Een concrete anekdote illustreert dat: bij een dassenburcht aan de rand van een heideveld verscheen een zomertortel en later een reebok die rustig at, markeerde en uiteindelijk neerlag vlakbij de schrijver. Dassen blijken bij gunstige wind en zonder plots geluid vaak onverstoorbaar; zij reageren vooral op geur. Reeën daarentegen signaleren gevaar via geur, zicht én gehoor en zouden iemand normaal snel opgemerkt hebben. In dit geval bleef de bok ongestoord, mogelijk omdat de waarnemer zich sensorisch goed verborgen hield of simpelweg onverwacht en dus genegeerd werd. Toch merkte de auteur dat zijn eigen lichaam gespannen bleef: ingehouden adem en onwillekeurige spierreacties ondanks het ontspannen dier tegenover hem — een les in hoe moeilijk echte rust soms nog is, ook als de omgeving kalm is.

De centrale gedachte is dat gedwongen of geoefende stilstand niet alleen inzicht geeft in je onrust en de prijs daarvan, maar ook een praktische weg biedt naar intensere waarneming van de natuur. De auteur maakte er een gewoonte van: ergens gaan zitten in bos, kust of bergen, kijken en luisteren, en wachten tot de natuur zich vanzelf aan je toont.