Hiltsje Abma uit Lippenhuizen zorgde bijna vijftig jaar voor het beheer van het kerkhof, 'As ik hjir bin, dan sjoch ik altyd oft de stiennen der goed by stean'

In dit artikel:

Hiltsje Abma (84) was bijna vijftig jaar het gezicht van de begraafplaatsen bij de Piterkerk in Lippenhuizen. Sinds haar start in de kerkenraad in 1976 en formele aanstelling als beheerder in 2008 was zij het aanspreekpunt voor nabestaanden en uitvaartondernemers: ze hielp bij het uitzoeken van graven, informeerde de grafdelver, was soms bij uitvaarten aanwezig en begeleidde steenhouders bij het plaatsen van grafstenen. Haar altijd bij zich zijnde schriftje bevatte een overzicht van alle graven op zowel het oude deel rond de kerk als het nieuwe, ernaast gelegen veld — twee afzonderlijke delen gescheiden door een grindpad. „Op it hôf tref ik altyd wol minsken,” zei ze over de ontmoetingen die dat opleverde.

Het nieuwe gedeelte krijgt nog enkele begrafenissen per jaar (ongeveer vijf tot tien), mede doordat steeds meer mensen kiezen voor crematie. Alleen wie in Lippenhuizen woont, heeft er recht op een graf of moet anderszins band met het dorp hebben. Abma regelde ook de facturatie voor het verlengen van grafrechten; zij maakte ooit de overstap van jaarlijkse naar tienjarige verlenging om administratief werk te verminderen.

Een terugkerend probleem was het vinden van de rechthebbenden van oudere graven. Abma speurde in oude telefoonboeken, familieberichten en andere bronnen om nabestaanden op te sporen. Wanneer rechten verlopen en niemand reageert, kunnen graven uiteindelijk geruimd worden — vooral op het oude kerkhof is dat gevoelig en lastig uitvoerbaar. In 2010 waarschuwde Abma dat oude graven vanaf 2020 geruimd zouden kunnen worden; dat leidde tot verontwaardiging in het dorp en een advertentie in het dorpsblad leverde vrijwilligers op. Een groep bewoners kwam sindsdien elke woensdagmiddag helpen met het onderhoud, waardoor veel oude stenen bewaard bleven.

Tot voor kort vielen de begraafplaatsen onder de kerkvoogdij; sinds de parochiesamenvoeging en overdracht is het terrein in beheer bij een stichting en het kerkje zelf eigendom van Âlde Fryske Tsjerken. In de Piterkerk worden nog enkele keren per jaar diensten gehouden. Op 8 februari nam Abma afscheid als beheerder; als dank kreeg ze een bankje op het kerkhof met een plaquette ter herinnering aan haar bijna vijftigjarige inzet. Ze blijft het terrein bezoeken en kijkt nog geregeld of de oude stenen goed bij staan: „It hat wol wat, hin, dy moaie âlde stiennen.”