Het zou zomaar kunnen dat Trump een gooi doet naar een derde ambtstermijn | opinie

In dit artikel:

Vandaag is het precies 75 jaar geleden dat het 22ste Amendement van de Amerikaanse grondwet in werking trad (27 februari 1951). Die wijziging beperkt de president tot maximaal twee verkozen ambtstermijnen en werd ingevoerd om te voorkomen dat een bestuurder te veel macht opeist. De directe aanleiding was de uitzonderlijke loopbaan van Franklin D. Roosevelt: hij werd in 1933 gekozen, voerde met de New Deal het land door de economische crisis en leidde de VS in de Tweede Wereldoorlog, en bleef aan tot zijn dood in april 1945 tijdens zijn vierde termijn. Na zijn overlijden groeide het draagvlak om de zittingsduur wettelijk te begrenzen.

Driekwart eeuw later staat die grondwettelijke rem opnieuw in de schijnwerpers door de huidige politieke situatie in Washington. President Donald J. Trump heeft publiekelijk gesuggereerd dat hij na zijn huidige termijn terug zou willen keren, en sinds zijn inauguratie vorig jaar zijn er al campagnematerialen verschenen met verwijzingen naar 2028. Hoewel hij officieel ontkent opnieuw te zullen kandideren, wekt zijn eerdere neiging om met staatsrechtelijke grenzen te sollen bij critici zorgen over een mogelijke poging tot een extra termijn.

De auteur concludeert dat, mochten dergelijke ambities concreet worden, het 22ste Amendement weer een cruciale noodrem vormt tegen machtsconcentratie — maar dat de effectiviteit ervan mede afhangt van politieke en juridische weerbaarheid. Tekst: Roeland Sprey, oud-redacteur en -commentator van de Leeuwarder Courant.