Het Nieuwe Stads Weeshuis bestaat 350 jaar en helpt nog steeds kinderen in Leeuwarden

In dit artikel:

Het gebouw aan het Harlingersingel in Leeuwarden dat nu het Fries Natuurmuseum huisvest, was tussen 1676 en 1953 het Nieuwe Stads Weeshuis. Het weeshuis bood generaties lang onderdak aan kinderen uit de stad; twee van die oud-weeskinderen, onder wie de 88‑jarige Pietsje Goïnga, waren aanwezig bij de viering van het 350‑jarig bestaan en vertelden herinneringen aan het dagelijks leven: strakke bedtijdroutines, discipline en armoedige omstandigheden direct na de oorlog.

Historisch onderzoek door Hotso Spanninga schetst een nog harder beeld van de 17e en 18e eeuw, met zware lijfstraffen en extreme straffen zoals opsluiting in krappe houten hokjes en het vastleggen van kinderen aan draagblokken. Sinds circa 1830 verminderde dat fysieke regime geleidelijk.

Na de sluiting als opvanginstelling ging het Nieuwe Stads Weeshuis verder als een fonds. Oorspronkelijk werden schenkingen in grond belegd en die pachtopbrengsten vormen nog altijd de bron waarmee de stichting lokale jeugd‑ en maatschappelijke projecten ondersteunt. Jaarlijks is ongeveer 600.000 euro beschikbaar voor initiatieven in Leeuwarden, volgens voorzitter Arjette de Pree.

De stichting subsidieert uiteenlopende projecten: van sport‑ en cultuurinitiatieven zoals Cambuur Verbindt en kindercircus Saranti tot armoedebestrijding via Leergeld. Een concreet voorbeeld is het ‘schoolkok’-project van IKC Potmarge: dankzij een startsubsidie van het fonds werden kookworkshops opgezet en is er nu wekelijks een warme, gezonde lunch voor alle leerlingen — inmiddels ook financieel gedragen door andere fondsen en structureel ingebed in de school.

De organisatie signaleert dat veel lokale initiatieven de weg naar het fonds niet vinden, en roept organisaties op aanvragen in te dienen. Meer informatie is te vinden op de website van Het Nieuwe Stads Weeshuis.