Het leven stelde theatermaker Anke (55) uit Nes op de proef. Nu is ze programmaleider voor Koningsdag: 'Toskje derby. Fol deryn!'
In dit artikel:
Anke Bijlsma (55) staat aan de vooravond van Koningsdag in Dokkum als programmaleider — een functie die haar zowel eer als verantwoordelijkheid geeft, zeker gezien wat ze de afgelopen jaren doormaakte. In maart 2023 zat ze nog met haar zieke echtgenoot Gerrit Breteler op de boerderij Grut Winia; hij schreef op een stuk kloofhout een boodschap voor later. Gerrit overleed op 18 mei 2023. Anderhalve jaar later vonden Anke en hun kinderen precies datzelfde houtstuk terug tussen de houtvoorraad en lazen woorden die voorzagen dat Anke ‘de leiding zou krijgen over een heel groot gebeuren’ — iets wat zij nu in Dokkum waarmaakt.
Kort na het overlijden volgde voor Anke zelf een zware medische strijd: kanker, chemokuren en een operatie in het Antoni van Leeuwenhoek. Tijdens de behandeling kreeg ze de bevestiging dat ze oma zou worden; dat kleine gelukje en een wit speelgoedpaardje gaven haar kracht tijdens de infusen. In plaats van zich terug te trekken, koos ze actief herstel: veel buiten zijn, trainen voor een roeiregatta in Maasbommel en in mei 2024 haar laatste behandeling afronden. Ze blijft medicatie gebruiken, maar verkeert lichamelijk beter en is geestelijk bezig met herstel. Haar credo luidt: gordijnen open, weer onderdeel zijn van de wereld — Lûk dy gordinen iepen.
Professioneel is Bijlsma diep geworteld in de Friese cultuurwereld. Ze is theatermaker, directeur van Theaterkerk Nes en leidt Grut Winia Cultuurproducties vanaf de boerderij die ze met Gerrit kocht. Burgemeester Johannes Kramer en commissaris van de Koning Arno Brok benaderden haar vorig jaar met de vraag of zij het culturele programma voor Koningsdag in Dokkum wilde samenstellen. Ondanks de omvang van het karwei — Dokkum is een van de kleinste gaststeden, met een beperkende route van circa 850 meter en ongeveer twee uur tv‑uitzending — pakte zij de klus aan. Haar aanpak: dertig karakteristieken van stad en regio inventariseren, die verdichten tot “het verhaal van Dokkum” op één A4 als leidraad voor programmering. Het resultaat moet Dokkum en de streek in een lofrijke etalage plaatsen: trots tonen wat er samen tot stand is gebracht.
Privé combineert Anke rouwverwerking, herstel en een volle agenda. Ze zorgt wekelijks voor kleinzoon Gerrit‑Durk, beheert de boerderij en haar grote tuin, en houdt zich bezig met dieren — pauwen, parelhoenders, katten, kippen en twee bordercollies. Muziek en theater zijn altijd centraal geweest in haar leven; ze leerde Gerrit kennen via dorpsvoorstellingen en noemt zijn vermogen om werelden te scheppen met taal, beeld en muziek als een blijvende inspiratie. Religie is sindsdien belangrijker voor haar geworden: het geeft haar troost en een gevoel van verbondenheid met iets groters.
Ook na Koningsdag blijft ze niet stilzitten: ze werkt aan plannen zoals een uitvoering van Het Zwanenmeer bij het Lauwersmeer en medeoprichtster van Waddenfest, een initiatief voor een driedaags grootschalig evenement aan de Waddenkust. Haar herstel en hernieuwde energie zijn tastbaar; waar sommigen voorzichtig zouden doen, zet Anke een tandje bij: vol betrokkenheid en ambitie wil ze cultuur, streek en mensen verbinden — op het podium, op de dijk en in haar geliefde paradijs Grut Winia.