'Het leven is een mooi gevecht, toch?' Over een roman die bij herlezen nog mooier is

In dit artikel:

Emma Doude van Troostwijk (1999), een Nederlandse schrijfster die in Frankrijk opgroeide, debuteerde daar met Mensen van de dag — een bekroonde roman die recent in het Nederlands verscheen (vertaling Liesbeth van Nes, Meulenhoff). Het boek speelt zich af in Frankrijk en concentreert zich op één verwaarloosde pastorie waar drie generaties dominees samenleven: een opa die aan dementie lijdt, een vader die gebukt gaat onder een burn‑out, en de jonge Nicolaas die als aankomend predikant worstelt met de vraag of zijn roeping nog betekenis heeft.

De vertelstem is die van een naamloze dochter, die als stille waarnemer en verzorgster door het huis beweegt: zij helpt opa, troost haar vader en volgt Nicolaas’ aarzeling. De vrouwen houden in feite het gezin en de kerk draaiende; zij zijn de stille dragenden van het huishouden en de geloofsgemeenschap. Daarmee schetst het boek een beeld van de huidige kerk in West‑Europa: tanend, onwennig en in transitie.

Stijlistisch vertrouwt Doude van Troostwijk op kleine, scherp geobserveerde scènes die samen een intimistisch portret vormen — denk aan alledaagse, bijna stillevens (een oudere man die chocolade of thee over zijn cornflakes giet; online schaakpartijen; een uitgebluste vader die moeilijk zijn bed uitkomt). De langzame, ingetogen toon wordt in recensies vergeleken met die van Patrick Modiano: er gebeurt weinig op het niveau van plot, maar de sfeer houdt de lezer vast.

Kritische noten betreffen enkele ongelukkige passages: een avondmaalsviering die onnatuurlijk aandoet, een theologische verzuchting die richting kitsch neigt, en een probable vertaalkromming waarin ‘parochianen’ in plaats van ‘gemeenteleden’ wordt gebruikt. Ook wordt het veelvuldige lichamelijke vertoon binnen de familie door sommige lezers als overdreven gepresenteerd — al kan men dat ook afdoen als Franse joie de vivre.

Het slot kiest voor een subtiel optimisme: wanneer Nicolaas net voor zijn ambtsbevestiging vlucht, zet de vader eindelijk een beweging in richting hereniging — te lezen als een moderne draai aan de gelijkenis van de Verloren Zoon. Mensen van de dag is compact (in een paar uur uit te lezen) maar krijgt bij herlezing aan zeggingskracht. De roman onderscheidt zich door haar verstilde sfeer en zorgvuldige observaties, ondanks enkele dramaturgische gebreken. Prijsadvies: €20,99.