Het hele dorp had het erover in 1943, nu komt Eastermar met eerbetoon voor omgekomen bemanning
In dit artikel:
Zaterdag wordt in Eastermar een herdenkingspaneel onthuld voor de Vickers Wellington-bommenwerper (Z1392) die op 3 februari 1943 neerstortte toen het terugvloog van een raid op Hamburg. Het toestel werd boven de grens van Eastermar en Drogeham geraakt door een Duitse Messerschmitt vanaf de vliegplaats Leeuwarden; het explodeerde in de lucht. Van de vijf Poolse bemanningsleden kwamen er vier om het leven: Edward Lesisz (32, navigator), Henryk Leon Gzell (22, bommenrichter), Alfons Kowalski (23, radiotelegrafist) en Bernard Kozlowski (28, staartschutter). De piloot, Mieczyslaw Seredy, overleefde de crash maar werd gevangengenomen door de Duitsers en overleed in 1981.
De vier gesneuvelden lagen aanvankelijk begraven in Eastermar; in 1962 werden hun graven overgebracht naar het Pools Militair Ereveld in Breda. Het nieuwe paneel, ongeveer 1,5 bij 0,8 meter en geplaatst aan de Lange Geestlaan bij de plek waar brokstukken neerkwamen, toont onder meer het silhouet van de Wellington, de datum van de crash, foto’s van de bemanning en een QR-code naar achtergrondinformatie. Burgemeester Kanter Breuker zal het bord onthullen.
Ooggetuige Willem Veenstra (90), toen zeven jaar, herinnert zich het openen van de kerkhofdeuren, het zien van de kisten en het stiekem meekijken vanuit een droge sloot bij de begrafenis, met geweerschoten en kruitdampen in de lucht. Vrijwel iedere nacht vlogen er jagers en bommenwerpers over; dat geluid maakte deel uit van de slaap van de oorlogsjaren, zegt hij.
Simon Bosma van Feriening fan Doarpsbelang Eastermar benadrukt waarom dit verhaal leeft: als je het niet doorgeeft, is het alsof het nooit gebeurd is. Daarom vertellen Bosma en Veenstra de geschiedenis ook aan kinderen van basisschool De Twirre, zodat de inzet van de Poolse vliegers en de lokale herinnering niet verloren gaan. Terugplaatsing van dit verhaal sluit aan bij de bredere geschiedenis van Poolse bemanningen die na de val van Polen bij de RAF dienden tijdens de bombardementen op Duitsland.