Helpende hand in verzonnen wereld

In dit artikel:

Het 76e filmfestival van Berlijn sluit dit weekend, en net als op het recent gehouden IFFR staat kunstmatige intelligentie opnieuw centraal in discussies en programmering. In Berlijn draaiden zowel films over AI als films die met behulp van AI zijn gemaakt — titels als Good Luck, Have Fun, Don’t Die (Gore Verbinski) en MegatrashwannabebigstarXD (Kleber & Deutloff) werden vertoond — maar de inzet van technologie gebeurt doorgaans onder regie van filmmakers of specialisten, niet door een autonoom denkende machine.

De auteur testte zelf chatbots (zoals ChatGPT en Claude) door sprookjes en filmscènes te laten genereren. De sprookjestitels waren vlot en aansprekend, maar de scènes bleken conventioneel en voorspelbaar: veelal klassieke situaties en uitkomsten. Dat illustreert de beperking van huidige AI: het recombineert bestaand materiaal uit grote datasets en biedt variaties (romantischer, spannender, komischer), maar echte originaliteit ontbreekt vaak nog.

Een persoonlijke anekdote beschrijft hoe AI nuttig was tijdens het schrijven van een toneelstuk onder tijdsdruk: de technologie gaf inspiratie, hielp uit creatieve doodpunten en fungeerde als een praktisch hulpmiddel — vergelijkbaar met een synoniemen- of rijmwoordenboek — terwijl uiteindelijk weinig van de gegenereerde tekst letterlijk in het eindscript terugkwam.

Kortom: AI is overal aanwezig in filmfestivals en levert bruikbare tools en ideeën, maar het werk van menselijke makers blijft bepalend voor originaliteit en definitieve vormgeving. Filmkenner Gerard Wolters reflecteert wekelijks op zulke ontwikkelingen in de filmwereld.