Helft platviskotters vaart niet meer uit door hoge dieselprijs
In dit artikel:
De Nederlandse kottervisserij verkeert in een acute crisis door extreem hoge brandstofprijzen. Visserijorganisaties melden dat meer dan de helft van de platviskotters (ruim 20 van de circa 40) voorlopig niet uitvaart; alleen al in Harlingen liggen minstens zes schepen aan de wal. Volgens Durk van Tuinen (Nederlandse Vissersbond) leidt uitvaren vaak tot directe verliezen omdat de brandstofkosten de opbrengsten opslokken.
Kostenstijgingen zijn ingrijpend: een kotter betaalde eerder zo’n €10.000–12.000 per week aan diesel; nu loopt dat op naar ongeveer €25.000. Voor veel familiebedrijven is dat gelijk aan een weekomzet, waardoor stilleggen financieel de enige optie lijkt. De stillegging raakt niet alleen vissers en bemanning, maar ook visafslagen, verwerkers, toeleveranciers en de werkgelegenheid in kustregio’s; als er geen vis wordt aangeleverd, stokt de hele keten en neemt de kans op baanverlies en omzetverlies toe.
De verminderde vangst beïnvloedt de beschikbaarheid van vis, de internationale concurrentiepositie van Nederlandse vis en zal waarschijnlijk leiden tot hogere prijzen voor consumenten. Visserijorganisaties sturen een brandbrief naar de Tweede Kamer (commissie LVVN) en vragen het kabinet en staatssecretaris Silvio Erkens om snel een tijdelijke overbruggingsregeling voor brandstofkosten, omdat zij vrezen dat bij voortzetting van de situatie binnen twee weken vrijwel geen kotter meer zal uitvaren.
Op EU-niveau werkt Eurocommissaris Costas Kadis aan een crisismaatregel via het Europees Maritiem, Visserij en Aquacultuur Fonds (EMVAF) om extra kosten en gederfde inkomsten te compenseren. Lidstaten nemen ook eigen maatregelen; Frankrijk verlaagde bijvoorbeeld de dieselprijs voor vissers met €0,20 als directe steun.
De sector pleit daarnaast voor heropening van de discussie over pulsvisserij — een methode die brandstofverbruik tot de helft zou verminderen maar momenteel in de EU verboden is — en vraagt om een hernieuwde beoordeling in Europees verband. Op de langere termijn vragen vissers aandacht voor innovatie in brandstofefficiënte technieken, vlootvernieuwing en steun voor alternatieve brandstoffen en verduurzaming, maar ze benadrukken dat eerst acute financiële steun nodig is.
Tot slot ligt een structureel probleem bij de Nederlandse veilingstructuur: stijgende kosten kunnen niet makkelijk worden doorgerekend aan kopers, waardoor de primaire producent de volle rekening betaalt. Zonder snelle maatregelen dreigt niet alleen verlies van bedrijven en banen, maar ook blijvende schade aan kennis en capaciteit in de sector.