Harriët uit Nijeholtpade leert kinderen luisteren naar hun lijf: 'Negeer een emotie, en hij wordt groter of kleiner'
In dit artikel:
In haar praktijk De Ruimte in Nijeholtpade werkt beeldend therapeut en kinderfocustrainer Harriët Teeuw met kinderen die dichtklappen, ontploffen of zich terugtrekken zodra emoties te groot worden. Met klei, tekeningen en spel helpt ze hen luisteren naar hun lichaam en woorden te geven aan wat ze nog niet kunnen verwoorden. Een klein, stekelig kleibolletje van een jongetje illustreert hoe zulke creatieve uitingen gevoelens zichtbaar maken als woorden tekortschieten.
Teeuw, tevens coördinator voor The International Focusing Institute en betrokken bij een nieuw Praktijkboek Focusing met kinderen, legt uit dat veel kinderen al vroeg het vertrouwen in hun lijf verliezen. Op school ligt de nadruk op kennis; thuis worden emoties vaak weggeduwd met geruststellingen of afleiding. Dat leidt ertoe dat gevoelens „groter of kleiner” worden en kinderen óf exploderen óf verstommen. Focusing zet in op aandacht voor de zogenaamde felt sense — het vage, innerlijke weten dat nog geen taal heeft — en maakt dat via spel en beeldend werk tastbaar.
Kern van de methode is erkennen en verkennen: benoem wat je ziet en help het kind onderzoeken waar het gevoel zit, welke kleur of vorm het heeft en welk geluid het maakt. Die erkenning creëert afstand op een veilige manier: Teeuw spreekt niet over „jij bent bang”, maar over „iets in jou is bang” — een handeling die zij ‘ver-ietsen’ noemt. Zo wordt het gevoel niet weggepoetst, maar overweldigt het het kind ook niet. Ook kleine taalwijzigingen helpen: vervang ‘maar’ door ‘en’ om beide behoeften naast elkaar te laten bestaan en het kind erkenning te geven.
De effecten zijn praktisch en breed: emoties verliezen hun intensiteit, kinderen worden opener, krijgen meer zelfvertrouwen en vinden makkelijker aansluiting bij leeftijdsgenoten; soms stopt ook een concrete klacht, zoals weer kunnen slapen in het eigen bed. Ouders kunnen direct thuis beginnen door te vertragen, zichtbaar gedrag te benoemen (bijv. „je kijkt moe”, „je handen zijn druk”) en ruimte te geven aan gevoel dat nog vorm moet krijgen. Volgens Teeuw leren kinderen vooral van het gedrag van volwassenen: niet wat je zegt, maar wat je doet, bepaalt welke emotionele boodschap het kind meekrijgt.
Kortom: door gevoel te erkennen, te verbeelden en precies genoeg afstand te creëren, helpt focusing kinderen hun innerlijke signalen te vertrouwen en emoties beter te reguleren. Voor wie meer wil: Teeuw publiceerde recent een praktijkboek en biedt informatie via haar site.