Harde kop,, handen vol liefde

In dit artikel:

In zijn spreekkamer ontvangt psycholoog Bernard Maarsingh een Friese boer die net de diagnose Parkinson heeft gekregen. De man, gewend aan een leven van zaaien, oogsten en doorwerken — zelf omschreven als een “harde kop” — wordt overvallen door meer dan fysieke klachten: een existentiële onzekerheid en de vraag of zijn jaren van spuiten en onderhoud van het bedrijf mogelijk schadelijke gevolgen hebben voor zijn kinderen. Met een trillende hand en een zachte stem vraagt hij zelfs: “Is het het gif geweest?”

Maarsingh gebruikt deze ontmoeting als vertrekpunt voor een bredere reflectie. De situatie laat zien hoe landbouwpraktijken, bodemkwaliteit en volksgezondheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, terwijl beleid en onderzoek die domeinen nog te vaak gescheiden behandelen. Wetenschappelijk bewijs over oorzakelijke relaties is nog niet eenduidig, schrijft hij, maar juist daardoor is er een morele plicht om systematischer en langduriger te meten wat pesticiden, bodemverontreiniging en voeding op de lange termijn doen met menselijk lichaam en met volgende generaties.

Voor de boer draait het niet primair om schuld, maar om verantwoordelijkheid: rentmeesterschap betekent niet alleen zorgen voor het land, maar ook willen weten of dat land nog goed voor zijn gezin zorgt. Maarsingh sluit af met mededogen: hij voelt broosheid, maar ook liefde — voor Friesland, voor de kinderen en voor de toekomst die de boer nog probeert veilig te stellen.

Achtergrond: Maarsingh is psycholoog en innovator, verbonden aan Maarsingh & van Steijn. Zijn column roept op tot integrale aanpak en betere monitoring van de verbinding tussen bodem, landbouw en gezondheid, om individuele angsten en collectieve risico’s toekomstbestendig te kunnen adresseren.