Haags cultuurgeld landt vooral in de Randstad, tot frustratie van gedeputeerde Sijbe Knol: 'Dit moat oars'
In dit artikel:
Fryslân geeft per inwoner het meest uit aan cultuur van alle Nederlandse provincies: ongeveer €35 per persoon gaat naar erfgoed, podium- en beeldende kunst, bibliotheken en vergelijkbare voorzieningen. Dat blijkt uit een door het ministerie van Onderwijs (OCW) opgezet onderzoek naar de regionale spreiding van cultuurgelden. In Noord- en Zuid‑Holland is de provinciale bijdrage per hoofd nog geen €3, terwijl rijksmiddelen juist sterk naar die twee Randstadprovincies stromen — met Noord‑Holland als grootste ontvanger per inwoner, gevolgd door Zuid‑Holland, Groningen, Utrecht en Gelderland.
Het rapport concludeert dat het Rijk vooral investeert in gebieden met al bestaande concentraties van (inter)nationale instellingen, terwijl provincies relatief meer investeren waar de culturele infrastructuur zwakker is. Gedeputeerde Sijbe Knol zegt trots te zijn op Fryslân omdat de provincie zo’n gat opvult dat Rijk en soms gemeenten laten vallen, en dringt aan op een eerlijkere verdeling van rijksmiddelen.
In Fryslân komt ongeveer de helft van de totale cultuuruitgaven van gemeenten — aanzienlijk lager dan in provincies als Flevoland, Overijssel, Zuid‑Holland en Noord‑Brabant, waar gemeenten bijna driekwart van de uitgaven voor hun rekening nemen. Avine Fokkens (voorzitter Vereniging Friese Gemeenten, burgemeester Heerenveen) wijst erop dat lage bevolkingsdichtheid en daarmee beperkte publieksaantallen op het platteland het moeilijker maken om cultuuraanbod rendabel te houden.
Telt men rijk-, provincie‑ en gemeentebudgetten samen, dan staan Groningen en Noord‑Holland bovenaan; Fryslân zit in de middenmoot. De onderzoekers laten zich niet uit over de vraag of de verdeling onevenwichtig is — daarvoor moet het Rijk eerst concrete doelen en beleid formuleren. Minister Rianne Letschert van OCW geeft na de zomer een inhoudelijke reactie; de bedoeling is dat de regionale spreiding meer vorm krijgt in het nieuwe cultuurbestel vanaf 2029.