Gudrun Barenbrock schildert met de camera, bovenin de Achmeatoren in Leeuwarden
In dit artikel:
Videokunstenares Gudrun Barenbrock toont de komende dagen haar installatie REM op de bovenste verdieping van de Achmeatoren in Leeuwarden, tijdens het lichtkunstfestival Luna Nights (donderdag 5 tot en met zaterdag 7 februari). De opstelling bestaat uit vijf grote, deels doorzichtige schermen die strategisch in de hoge toren zijn geplaatst; vanaf die hoogte (ongeveer 130 meter) speelt het uitzicht over de stad en het omliggende landschap als extra laag in op het werk.
Barenbrock, opgeleid als schilder en woonachtig in Keulen, maakte de overstap van verf naar video uit praktische én artistieke overwegingen: videocamera en projectieschermen fungeerden voor haar als penseel en canvas, waardoor ze grotere, tijdelijke werelden kan opbouwen die bij het uitschakelen weer verdwijnen. Die vergankelijke, feestelijke context past goed bij het karakter van Luna Nights, al brengt het ook technische uitdagingen met zich mee die ze juist charmant vindt.
REM verwijst naar de snelle oogbewegingsfase van de slaap, waarin dromen het hevigst zijn. De installatie imiteert de structuur van dromen: niet-lineair, associatief en meer een stream of consciousness dan een verhaal met begin en einde. De beelden zijn samengesteld uit Barenbrocks eigen archief – wuivend gras, spiegelingen in water, bladeren en stadsverkeer – en veranderen subtiel in ritme en textuur. Die rustige, bijna statische bewegingen halen hun effect uit details en herhaling; Barenbrock noemt kleine observaties in de natuur als inspiratiebron (met een ironische anekdote over een bewonderde zandstructuur die achteraf hondenpoep bleek te zijn).
Het geluid vormt een integraal onderdeel van de ervaring: bewerkte veldopnamen en contrabas voegen een muzikale laag toe, waarbij samenwerkende muzikanten op de beelden reageren en het geheel daardoor meer weg krijgt van een compositie dan van een losse reeks video’s. De keuze om de schermen deels transparant te houden zorgt dat de digitale beelden zich vermengen met de actuele analoge wereld buiten — een effect dat in de Achmeatoren door het weidse uitzicht heel anders werkt dan bij de première van REM in een donkere kelderruimte in Graz.
Thematisch plaatst Barenbrock dromen en kunst naast elkaar: beide bieden middelen om de dagelijkse realiteit te overstijgen en nieuwe combinaties van gedachten en ervaringen mogelijk te maken. Ze vergelijkt die ontregelende, helende functie met rituelen of psychedelische ervaringen, waarbij de kunstenaar soms een sjamanistische rol vervult.
Praktisch: REM is een van de weinige betaalde werken binnen Luna Nights, onder meer om publieksstromen te reguleren. De meeste andere lichtprojecties tijdens het festival zijn gratis en verspreid door de binnenstad en bij De Blokhuispoort; organisator is Media Art Friesland.