Grote onvrede over compensatie voor nieuwe hoogspanningslijn door Friesland: 'Dit wurde emosjonele gesprekken'
In dit artikel:
Bestuurders in Fryslân trekken aan de alarmbel over de vergoeding en uitkoopregels die het Rijk en netbeheerder TenneT voorstellen voor de nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding die van Vierverlaten (Gr.) naar Ens (Flevoland) moet lopen. De lijn is bedoeld om stroom van de Noordzee-windparken via de Eemshaven naar de Randstad te vervoeren en volgt grofweg het huidige 220 kV-tracé van Surhuisterveen via Burgum naar Leeuwarden, Akkrum en Oudehaske richting de Noordoostpolder. Waar nu één rij masten staat, komen dubbel uitgevoerde en hogere masten.
Gedeputeerde Sijbe Knol (FNP) en betrokken gemeentebestuurders, onder wie Engbert van Esch (CDA, Achtkarspelen), vinden het kabinetaanbod teleurstellend en ontoereikend. Gemeenten krijgen 150.000 euro per kilometer dat de lijn over hun grondgebied loopt — voor Achtkarspelen zou dat ongeveer 2,3 miljoen euro betekenen — maar volgens de lokale politiek dekt dat de landschappelijke aantasting en economische gevolgen nauwelijks; men pleit voor een gebiedsfonds dat de lokale economie structureel versterkt.
Veel grotere zorgen bestaan over de uitkoopregeling voor omwonenden. Iedereen binnen een strook van 100 meter links en rechts van de lijn krijgt na taxatie een koopaanbod, maar men moet binnen zes maanden beslissen. Bestuurders vinden die termijn onrealistisch, zeker in dunbevolkte gebieden met weinig huizen op de markt; wie niets beslist ontvangt daarna geen nieuw aanbod en blijft “leven met de lijn”, aldus Knol. Ook is er onzekerheid over gezondheidseffecten: het RIVM meldt geen risico, maar lokale politici willen niet blind varen op die verzekering.
Voor bedrijven, en vooral landbouwbedrijven, werkt de regeling problematisch: de vergoeding geldt alleen voor het woonhuis, niet voor bedrijfspanden of bedrijfsverlies, wat volgens Knol tot onhoudbare situaties kan leiden. Het aantal direct getroffenen is nog onbekend omdat het definitieve tracé nog nader uitgewerkt moet worden.
Het Rijk en TenneT starten op 9 juni informatiesessies; Achtkarspelen organiseert op 18 juni eigen bijeenkomsten. Provincie en gemeenten bereiden zienswijzen voor, al twijfelen zij aan het effect daarvan. Verwacht wordt dat gesprekken met omwonenden emotioneel en beladen zullen verlopen.