Grote Friese samenwerking om mensen met onbegrepen gedrag beter te helpen
In dit artikel:
Een breed Friese samenwerkingsverband van gemeenten, woningcorporaties, politie, GGD Fryslân, GGZ Friesland en andere partijen is donderdag van start gegaan met het programma Samen Sterker. Doel is mensen met zogenoemd onbegrepen of zorgwekkend gedrag beter te bereiken en te voorkomen dat zij tussen wal en schip vallen. In totaal doen 31 organisaties mee, waaronder ook zorgverzekeraars, het Openbaar Ministerie en verslavingszorginstellingen.
De aanleiding is een duidelijke toename van meldingen. Landelijk registreerde de politie vorig jaar bijna 169.000 meldingen van onbegrepen gedrag (gemiddeld 465 per dag), een stijging van 12 procent. Ook in Fryslân nam het aantal signalen toe: GGD Fryslân ontving vorig jaar 488 meldingen via het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag, plus ongeveer 1.500 niet-acute i28-meldingen en 272 klachten over vervuiling. Veel betrokkenen kampen met een combinatie van verslaving, psychische problemen en sociale problemen, en volgens het Toezicht Sociaal Domein is de zorg hiervoor al langere tijd onvoldoende.
De grootste knelpunt ligt bij de niet-acute zorg: acute hulp is vaak goed geregeld, maar voor mensen die geen directe crisis hebben maar wél op termijn ondersteuning nodig hebben, ontbreekt een effectieve vervolgstructuur. Burgemeester Andries Bouwman (Opsterland), bestuurlijk trekker van het project, wijst erop dat sommige mensen na een interventie te snel weer naar huis gestuurd worden, waarna hetzelfde probleem snel terugkeert. Cijfers van GGD Fryslân laten zien dat 18 procent van de betrokken personen verantwoordelijk is voor 38 procent van de meldingen; een kwart van de herhaalmeldingen volgt binnen een week, en tien procent binnen 24 uur.
Samen Sterker wil dat voorkomen door signalen die nu apart binnenkomen bij huisartsen, wijkagenten, woningcorporaties en anderen te bundelen en samen te bespreken, met naleving van privacyregels. De samenwerking moet leiden tot sneller en doelgerichter ingrijpen, meer doorverwijzing naar passende zorg en duurzamere oplossingen, ook rekening houdend met personeelstekorten in de zorg. Woningonzekerheid blijkt vaak een onderliggende oorzaak; daarom is de betrokkenheid van corporaties belangrijk.
De deelnemers benadrukken dat ook de samenleving een rol heeft: buurt en omgeving kunnen helpen bij het (blijvend) opvangen van kwetsbare mensen en het tegengaan van stigmatisering. GGD-verpleegkundige André Soepboer waarschuwt dat vreemd gedrag niet altijd gevaar betekent, maar adviseert wel zorgen te melden bij het meldpunt zodat passende hulp kan worden ingezet.
Kortom: Samen Sterker probeert met een breed lokaal netwerk knelpunten in de langdurige, niet-acute zorgketen weg te nemen, herhaalde overlast en onnodige crisissen te verminderen en mensen met complexe problemen eerder en beter te ondersteunen. Multidisciplinaire samenwerking en aandacht voor woonzekerheid vormen daarbij centrale pijlers.