Groningse spoken-wordartiest Cissy Joan (39) bouwt met 'Let's get lyrical' bruggen en overwint burn-out
In dit artikel:
Cissy Joan (Cissy Gressmann, 39) is een Groningse woordkunstenaar, zangeres, programmeur en verbinder die de laatste jaren zichtbaar is geworden met haar podiumformaten en activistische optredens — maar die tegelijk herstellende is van een burn-out en bewust bezig is zichzelf opnieuw uit te vinden. In maart trad ze op tijdens het Boekenbal in de Amsterdamse Stadsschouwburg; in mei vierde haar vaste avond in het Grand Theatre aan de Grote Markt een jubileumeditie; recent stond ze voor duizenden mensen op de Grote Markt tijdens de Rode Lijn-demonstratie tegen het geweld in Gaza. „Ik wil mezelf opnieuw uitvinden,” zei ze over deze fase van haar loopbaan.
Haar reguliere programma — met titels als Let’s get lyrical / locatie specifiek / Buitenpost — draait al jaren in Groningen: drie voorstellingen per jaar in het Grand Theatre, een spin-off op Noorderzon en een educatief zomertraject in wijken als Korrewegwijk en De Hoogte. Cissy opent vaak met pianist Dani Brands en combineert zang, spoken word en presentatie; ze haalt artiesten uit het hele land naar Groningen en profileert zich als bruggenbouwer tussen regio’s. Ze werkte eerder met initiatieven als de Poëziebus en leverde bijdragen aan Eurosonic Noorderslag.
Spoken word is voor haar meer dan voordragen; ze plaatst het in een traditie met een maatschappelijke inslag, geworteld in de Amerikaanse civil rights-movement, en ziet politiek en lokaal engagement als onlosmakelijk onderdeel van haar podiumwerk. Dat bleek ook in haar betrokkenheid bij Bitterzoet Erfgoed, een omvangrijk project rondom Gronings koloniaal verleden waarin zij zowel inhoudelijk als organisatorisch een sleutelrol vervulde.
Cissy groeide op in Beijum met een Drentse moeder en een vader uit Curaçao — ze noemt zich een „noorderling met Caribisch sausje” — en studeerde in 2013 af aan de Academie voor Popcultuur in Leeuwarden. Ze omschrijft zichzelf als neurodivergent (met een ADD-diagnose) en ziet die andersheid juist als creatieve kracht: „Uit de chaos in mijn hoofd ontstaan de mooiste dingen,” aldus haar visie op ‘neurospicy’.
Na twaalf jaar keihard werken en als zzp’er in de culturele sector liep ze vorig jaar tegen serieuze burn-outklachten aan. Ze bouwt haar activiteiten nu behoedzaam op, stelt striktere grenzen (geen afspraken vóór 11 uur, één dag per week voor zichzelf) en zoekt meer ruimte om eigen werk te maken — onder meer wil ze een manuscript afmaken en interdisciplinair werken met tekeningen, muziek en taal. Haar thematiek blijft persoonlijk en maatschappelijk: emoties, liefde, relaties en ook moeilijke onderwerpen zoals ongewenste kinderloosheid, waarmee ze eerder op Noorderzon boekingen verdiende.
Praktisch: ze won in 2023 de Groninger Talentprijs en is deze herfst nog te zien tijdens het Schnitgerfestival (18 okt, Akerk), in het Grand Theatre (21 okt) en op 10 december opent ze in de Oosterpoort het festival How to Conduct Life met bassist Benson Itoe en een bijdrage van het NNO.