Graf van de Roermondse evacuee Hubertus dreigde te worden geruimd — tot Jappie (74) uit Bakkeveen er lucht van kreeg

In dit artikel:

In de winter van 1944–1945 kwam de 74‑jarige glasschilder Hubertus Johannes Vaessen uit Roermond als evacuee in Bakkeveen aan. Uitgeput en onder de luizen arriveerde hij bij het gastgezin van Kees en Ankje van der Meulen; de barre tocht en de ontberingen van de hongerwinter brak hem. Vaessen overleed op 19 maart 1945 en werd op 22 maart op de algemene begraafplaats in Bakkeveen begraven — zijn lichaam werd niet teruggezonden naar Limburg. Voor zover bekend is hij de enige geëvacueerde die in Friesland is achtergebleven en daar begraven.

Jappie van der Meulen (nu 74), zoon van het gastgezin, ontdekte het verhaal toen hij vorig jaar voor een tentoonstelling van Tresoar het bidprentje van Vaessen uit het familiedoosje haalde. Tresoar maakte foto’s van de zerk, maar toen bleek dat het graf op de nominatie stond voor ruiming. Van der Meulen greep snel in: hij schakelde Tresoar en de gemeente Opsterland in en voorkwam dat de grafsteen werd verwijderd.

Tijdens zijn speurwerk kwam Van der Meulen te weten dat Vaessen een gezin had met zes kinderen en dat hij weduwnaar was van Maria Petronella Hubertina Stroot, maar veel biografische details bleven onduidelijk. Via De Limburger vond hij uiteindelijk nog een nazaat — een achterkleinzoon die echter niets kon vertellen over zijn overgrootvader. Van der Meulen concludeerde dat verder graven weinig zin had, maar zijn primaire doel was bereikt: de zerk bleef behouden, kreeg opnieuw beschilderde letters en krijgt voortaan bloemen bij de jaarlijkse herdenking.

Het verhaal van Vaessen illustreert de omvang van de evacuaties in Nederland tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog — tienduizenden mensen werden naar het noorden gebracht — en herinnert eraan dat ook mensen die niet door direct geweld omkwamen, door de oorlogsomstandigheden tot slachtoffer werden. Dankzij lokale inzet blijft zijn graf nu een plek van herinnering op Friese bodem.