Glamour, scherven en lof bij première Friese misdaadfilm 'Lulk': 'Friesland mag echt de vlag uitsteken'
In dit artikel:
Woensdagavond rolde Koninklijk Theater Tuschinski in Amsterdam de rode loper uit voor de première van Lulk, een Friese maatschappijkritische misdaadfilm van maker Janko Krist. De film, Nederlands ondertiteld, is gemaakt met een microbudget en heeft jaren van vasthoudendheid gekost: Krist vertelt dat hij vaak “nee” hoorde voordat financiers en cast instemden.
Lulk volgt Durk, gespeeld door Lourens van den Akker, een metaalbewerker uit Drachten die voor een karig loon luxe jachten afwerkt en steeds verder in de schulden raakt. Na een reeks tegenslagen belandt hij in een wanhopige situatie rond 400.000 euro aan bitcoins, wat uitmondt in een benauwende gijzelscène in het kille kantoor van een bankdirecteur (Thom Hoffman). Onder de gegijzelden bevinden zich een TikTok-influencer (Sjoukje Minkema) en een nuchtere chauffeur/vader-in-spe (Oele Plop). De film opent met een absurdistische laboratoriumscène met apen die ongelijk beloond worden, als metafoor voor de gevoelde onrechtvaardigheid bij Durk: het gevoel van altijd het onderste schap te zijn.
Krists vorige werk, het energieke Stjer (2021), leunde zwaar op humor en geweld; Lulk voegt daar een expliciete sociale laag aan toe. Thema’s zijn ongelijkheid, gebrek aan respect en empathie voor groepen die structureel minder krijgen — en de vraag wanneer woede het verstand overneemt. De spanning bouwt zich langzaam op in een klinische setting (gedeeltelijk gefilmd in de voormalige financiële ruimte van de Burgemeester Harmsmaschool in Gorredijk) en escaleert in fysieke ontregeling: van gescheurde wanden tot een personage dat door een systeemplafond naar beneden suist — een stunt die Krist zelf uitvoerde op de laatste draaidag.
Acteur Thom Hoffman prijst Krists gevoel voor het vasthouden van het publiek: door opbouw en druk vergeet de kijker de afstand tot het gefilmde en raakt meegezogen. Het gebruik van Fries beschouwt Hoffman als een pluspunt: de taal geeft de film een bijna Scandinavische, mysterieuze lading en maakt het werk tegelijk internationaal toegankelijk door de ondertiteling.
De film verschijnt officieel op 12 maart en wordt, naast vertoningen in Friesland, in enkele grotere Pathé-bioscopen in Nederland gedraaid — onder meer in Amsterdam, Tilburg en Schiedam. Lulk laat zich kenmerken als een rauwe, soms absurde misdaadthriller met een maatschappijkritische inslag en markeert een nieuwe stap voor Friese cinema: een kleinschalige productie die landelijke aandacht en lof van gevestigde acteurs weet te winnen.