Gerben van der Veen (1956-2026) leefde voor de muziek
In dit artikel:
Dirigent en componist Gerben van der Veen (69) uit Haskerdijken is vorige week woensdag onverwacht overleden aan een hartstilstand na een wandeling. Van der Veen was een sleutelfiguur in het Friese religieuze en koorleven: jarenlang zette hij snel en vakkundig projectkoren op die vaak op hoog niveau presteerden. Collega’s vingen hem typerend: “As Gerben der wie, dan barde der wat.”
Geboren in 1956 nabij Heeg in een vissersfamilie uit Abbegaaster kring, studeerde hij aan de Muziek Pedagogische Academie in Leeuwarden (examen 1979). Zijn loopbaan omvatte functies bij Centrum voor de kunsten A7 in Heerenveen, stagecoördinatie voor het Prins Claus Conservatorium en redactiewerk bij muziekuitgeverij Intrada. Tot 2014 schreef hij ook een muziekkatern voor deze krant.
Van der Veen dirigeerde en was artistiek leider van meerdere (kamer)koren, onder andere Collegium Vocale Fryslân, Frysk Bach Ensemble, Capella’92, Hortus Vocalis en Con Amore Musica. Hij bracht grote werken tot stand — van Poulencs Gloria in De Lawei tot Bruckners Mis in e-mineur in de Grote Kerk van Leeuwarden — en stond recent nog met een tournee rondom Bachs Lukas-Passion onder de noemer ‘Mei Passy Underweis!’. Afgelopen zaterdag stond nog een uitvoering van Bach gepland in Heerenveen met Collegium Vocale Fryslân.
Als componist werkte Van der Veen veel met religieuze thema’s, maar schreef ook voor het algemenere klassieke repertoire. Zijn recent voltooide Fryslân Symfon (ondertitel: De stim fan de reiddomp), met teksten van dichter Eppie Dam over de veranderende band tussen Friezen en hun landschap, is af en er stond een uitvoering gepland voor februari volgend jaar. In 2024 componeerde hij het instrumentale Suite Colori voor het Friese Colori Ensemble; zijn Psalmensymfonie (2015) gebruikte Latijnse psalmteksten en illustreert zijn interesse in tekst en koor schrijven.
Collega’s en vrienden herinneren hem als een verbindende, onbaatzuchtige kracht: Oeds Jongsma roemt zijn positieve invloed en bereidheid tot experimenteren met ongebruikelijke instrumenten (harmonium, harp, marimba). Jan de Jong van Intrada, oud-studiegenoot en jarenlang samenwerker, noemt de plotselinge dood een zwaar verlies — projecten lagen nog klaar. Dichter Eppie Dam benadrukt Van der Veens emotionele openheid en liefde voor het Fries; voor de uitvaart componeerde Dam een koraal.
Als eerbetoon zendt Omrop Fryslân op donderdagavond 2 april de passie In frjemdling yn Jeruzalem opnieuw uit. Van der Veen laat een omvangrijk oeuvre en een groot netwerk in het Friese muziekleven na; collega’s benadrukken dat veel van zijn initiatieven, aanpak en inspiratie in de regio voortleven.