Geld Rijkswaterstaat is op: dit zijn de gevolgen voor Friesland
In dit artikel:
Rijkswaterstaat Noord-Nederland heeft zijn onderhoudsbudgetten zo goed als opgebruikt, waardoor noodzakelijke wegwerkzaamheden in Friesland worden uitgesteld of niet uitgevoerd. Actueel probleem: op de A28 bij Assen zijn door vorst en sneeuw grote gaten in het asfalt ontstaan; meerdere rijstroken zijn afgesloten en er staan files. Rijkswaterstaat meldt dat reparaties vertraging oplopen om financiële redenen.
Na de winterperiode in januari zijn al op meerdere Friese locaties reparaties en afsluitingen uitgevoerd, onder meer op de A7 (Drachten en Tijnje), A31 (Franeker en Marsum), N7 (Sneek) en A32 (Wolvega). Hoewel grote gaten op die plekken zijn opgevuld, blijven veel kleinere kuilen zichtbaar — doorgaans 10x10 tot 30x30 centimeter — die bij regen snel kunnen uitgroeien tot gevaarlijke schade. Rijkswaterstaat waarschuwt dat zodra deze kleine scheuren groter worden, directe herstelwerkzaamheden niet gegarandeerd zijn vanwege het ontbreken van budgetten.
De organisatie spreekt van een structureel begrotingstekort voor infrastructuuronderhoud. De Algemene Rekenkamer waarschuwde daar vorig jaar al voor en stelde dat Rijkswaterstaat meer werk heeft dan het aan kan. Landelijk leidt dat tot vertragingen; het ministerie en Rijkswaterstaat moeten keuzes maken welke klussen voorrang krijgen. Versmallende mogelijkheden om budgetten te schuiven, drukte bij aannemers en beperkte beschikbaarheid van nieuw asfalt verergeren de situatie.
Een concreet slachtoffer van de geldtekorten is het lekkende aquaduct bij Akkrum langs de A32. Vier gaten in de beschermfolie van de kuipconstructie, veroorzaakt bij boringen voor glasvezel, lieten grondwater omhoog komen. Sinds ruim vier jaar staan er waarschuwingshekken; de situatie is beheersbaar maar vereist herstel. Proeven in september bij de Panhuyspoel leken veelbelovend en herstel stond gepland voor najaar 2025 of begin 2026, maar dat is voorlopig van de baan door gebrek aan middelen — of de klus nog dit jaar kan plaatsvinden is onzeker.
Verkeerspsycholoog Dick de Waard (RUG) vindt het opmerkelijk dat wegen in het noorden niet sneller worden hersteld: slecht wegdek is in Nederland ongebruikelijk. Hij wijst ook op materiaalkeuzes: zeer open asfaltbeton (ZOAB) reduceert geluid en spatwater, maar is gevoeliger voor vorstschade, wat bij de lange-termijnplanning meegenomen moet worden. De kern van het probleem blijft echter politiek en financieel: onderhoudsgelden opzij zetten is minder populair dan investeren in nieuwe projecten, terwijl de staat van het bestaande wegennet daardoor verslechtert.