Geen minuut te kort

In dit artikel:

De gerestaureerde versie van Amadeus (Milos Forman, 1984) draait opnieuw in de bioscoop. Filmkenner Gerard Wolters laat weten dat hij de 160 minuten durende klassieker al vaak heeft gezien en nog altijd geboeid raakt, en moedigt publiek aan de film opnieuw te bezoeken. Het verhaal, gebaseerd op het toneelstuk van Peter Shaffer, portretteert de vermeende rivaliteit tussen hofcomponist Antonio Salieri (1750–1825) en het genie Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791). In Shaffers visie ziet Salieri Mozarts uitzonderlijke talent als een goddelijke straf: zijn eigen middelmatigheid wordt daardoor pijnlijk zichtbaar.

Drie punten worden in het artikel belicht. Ten eerste zorgde Amadeus voor een hernieuwde belangstelling voor Mozarts muziek; zijn requiem, opera’s, kamermuziek en symfonieën werden opnieuw veel beluisterd en verkocht. Dit fenomeen is niet uniek—films geven vaker klassieke repertoire een boost, zoals The King’s Speech voor Beethoven en Apocalypse Now voor Wagner. Ten tweede gaat het over de filmversies: Amadeus bestaat ook als langere director’s cut (ruim 20 minuten extra), maar volgens de schrijver is de oorspronkelijke bioscoopversie beter gebalanceerd en spannender; extra scènes vertragen het verhaal zonder het wezenlijk te verbeteren. Ten derde: de film oogstte grote lof en won acht Oscars, waaronder beste film en beste regie. Forman schreef het scenario samen met Shaffer; beide mannen werden geprezen voor het overtuigend vertalen van toneel naar film. De rollen van F. Murray Abraham (Salieri), Tom Hulce (Mozart) en Elizabeth Berridge (Constanze) worden gezien als hoogtepunten in hun carrières.

Amadeus blijft een klassieker die zowel filmisch als muzikaal indruk maakt, ook bij herhaald kijken. De gerestaureerde versie wordt onder meer vertoond op 7 mei in filmhuis Slieker in Leeuwarden.