Geen feest, geen massa: waarom de Elfstedenwandeltocht zo zwaar is
In dit artikel:
Bijna duizend wandelaars ondernemen deze week de 78ste Elfstedenwandeltocht, de ruim 209 kilometer lange meerdaagse tegenhanger van de bekende schaatstocht. De tocht, die jaarlijks in de week van Hemelvaart plaatsvindt, wordt in vijf etappes afgelegd: de eerste vier dagen zo’n 45 kilometer per dag (de openingsdag bijna 50 km) en op de slotdag van Dokkum naar Leeuwarden ongeveer 27 kilometer.
De Elfstedenwandeltocht bestaat officieel sinds direct na de Tweede Wereldoorlog, maar ontstond eerder uit kleine groepjes avonturiers. Voorzitter Eeuwe Geertsma vertelt dat de route afwijkt van de schaatsroute om praktische redenen — soms liggen er geen paden langs kanalen en „over water kunnen we nog niet lopen”, zoals hij het kernachtig samenvatte. De wandelvariant wordt door organisatoren en deelnemers nadrukkelijk onderscheiden van de Nijmeegse Vierdaagse: minder feestgedruis, zwaardere, meer individuele inspanning.
Het weer speelt een opvallende rol in de beleving. De editie van 2025 begon in stromende regen en harde wind; dit jaar zijn de verwachtingen iets gunstiger: relatief koud met kans op regen, maar geen zware buien als vorig jaar. Onderweg wisselen lange asfaltstroken en rustige, bloeiende Friese landschappen elkaar af; veel wandelaars halen troost uit de natuur en historische plaatsen langs het traject.
De tocht is fysiek veeleisend en goede voorbereiding is cruciaal. Wandelcoach en negenvoudig deelnemer Reina Hes raadt aan minimaal twaalf weken te trainen, twee à drie keer per week te lopen en meerdere keren de 40-kilometermarge te oefenen, bij voorkeur twee dagen achter elkaar. Voetverzorging is essentieel: op tijd naar de pedicure, nette nagels, goede schoenen en kwalitatieve sokken. Met ongeveer vijftien hulpkrachten van het Rode Kruis is medische hulp aanwezig, maar voorkomen blijft beter dan genezen; blaren en hielspoor komen snel om de hoek kijken bij onvoldoende voorbereiding.
Voor wie elf steden te veel is, is er de Acht van de Elf: ook vijf dagen, maar circa 25 kilometer per dag. De Elfstedenwandeltocht trekt zowel fervente wandelaars als mensen met een lange historie in Fries evenementen: Piebe Piebenga (68) voltooide ooit de tocht op schaatsen, fiets en te voet en ontving daarvoor een bijzonder brevet. Zijn advies aan medewandelaars is eenvoudig: loop je eigen tempo en geniet ervan.
Kortom: traditioneel, stevig en intensief — de Elfstedenwandeltocht blijft een rite voor wie de Friese Elfstedentocht wil beleven zonder ijs, maar met veel voorbereiding en doorzettingsvermogen.