Gedragen door het water, getekend door het leven: 'Swimbad' in Bakkeveen is 'in oade oan it frouljusliif'
In dit artikel:
Theatergezelschap Tryater speelt vanaf vrijdag Swimbad, een locatievoorstelling in en rond het 25-meterbassin van buitenzwembad Dúndelle in Bakkeveen. Met deze voorstelling sluit het gezelschap zijn zestigjarig jubileum af. Het stuk, geschreven door Wessel de Vries en geregisseerd door Tatiana Pratley, schetst het leven van één naamdrager — Swaantsje — in vier levensfases: een 18‑jarige, een moeder van rond de 32, een vrouw van circa 50 en een gepensioneerde badjuffrouw. Deze vier versies van dezelfde vrouw delen het decor van het zwemwater, maar ieder heeft een andere verhouding tot het bad: voor de jongste is het een ontsnapping, voor de jonge moeder een plek vol zorg en risico’s, voor de vijftiger een oefenveld om vertrouwen in haar lichaam terug te winnen, en voor de oudste een observatiepost die herinneringen oproept.
De voorstelling benut het zwembad als sociaal kruispunt: echte badgasten en figuranten (zwemmers, kinderen in zwemles, duikplankgebruikers) mengen zich met de spelers, waardoor spel en werkelijkheid soms in elkaar overlopen. Pratley vond Dúndelle na het bezoeken van vele buitenbaden aantrekkelijk vanwege het monumentale zwembadlandschap en de mogelijkheid om een tijdelijke tribune van vierhonderd plaatsen te bouwen. Die openluchtsetting vormt zowel esthetisch beeld als dramatisch instrument: onder water lijkt tijd vloeibaar en zijn lichamen tegelijk kwetsbaar en gelijkwaardig.
Acteurs Joke Tjalsma, Wieke Overzet, Anna Raadsveld en Marjolein Ley wisselen elkaar af in beweging én tekst; de regie vraagt strakke timing en choreografie omdat scènes vaak ontstaan door precise overgangen tussen soms ver uit elkaar staande spelers. Ley noemt het resultaat magisch wanneer die verbinding precies klopt; Tjalsma benadrukt het zoeken naar onderlinge verbinding. Het spel vraagt concentratie van publiek en cast, maar wil ook herkenning oproepen — bijna iedereen heeft wel een herinnering aan een buitenbad.
Thematisch draait Swimbad om vrouwelijkheid, veerkracht en levensloop: hoe veranderen verlangens, angsten en mogelijkheden met de jaren? Die emotionele kern uit Ley in een korte uitroep: “Wauw, wat zijn vrouwenlichamen veerkrachtig!” Tjalsma noemt de voorstelling bovendien een ode aan het vrouwelijk lichaam. Ondanks het sterke vrouwelijke perspectief nodigen de makers mannen uit om te komen kijken: ook zij kunnen hiervan leren.
Praktisch: Swimbad speelt van 20 mei tot en met 13 juni in en rond het buitenbad Dúndelle (Mjûmster Wei 16) in Bakkeveen. Meer informatie en kaarten via www.tryater.nl.