Garage TDI brengt verhalen van net buiten kamp Westerbork
In dit artikel:
In het mistige bos naast het voormalige kampterrein van Westerbork repeteren tieners uit de vooropleiding van jeugdtheatergezelschap Garage TDI aan Sporen, een theatrale wandeling die de Holocaust herdenkt. De première vond plaats op 27 januari, de internationale herdenkingsdag; in februari zijn er nog voorstellingen (14 en 15 februari, 11.00 en 14.00 uur). Sporen is een van twee jongerenvoorstellingen in Nederland die onder de vlag van Theatre of Remembrance zijn gemaakt.
Regisseur Maris de Jong zette de voorstelling opzettelijk buiten het zichtbare kampterrein: langs de Schattenberg-route, een voormalige smalspoorlijn van het Oranjekanaal naar het kamp, en bij plekken die weinig bezoekers kennen, zoals de oude waterzuivering die door gevangenen is aangelegd. De keuze benadrukt hoe sporen van geschiedenis in het landschap verborgen liggen, niet alleen in de gereconstrueerde barakken.
Het publiek (maximaal vijftig per voorstelling) wordt bij het Herinneringscentrum Hooghalen opgehaald met een trekker en huifkar en stapt op verschillende locaties uit. Op bankjes luisteren toeschouwers naar vertellingen en korte scènes uitgevoerd door de jongeren. De verhalen behandelen persoonlijke en historische thema’s: onder meer het levensverhaal van Werner Stertzenbach — een Duitse communist die in Westerbork werkte bij de waterzuivering en het crematorium, waardoor hij een ausweis kreeg en mogelijkheden voor verzet had — en zijn relatie met Stella Pach. Haar dochter Manja speelde later een sleutelrol in het oprichten van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork, juist toen veel fysieke sporen werden afgebroken.
De deelnemers maakten de voorstelling niet alleen na: ze deden grondig onderzoek. Met een ‘miniredactie’, interviews, documentaires en een grote mindmap brachten ze bronnen en verbanden in kaart. Dat onderzoek maakte de gebeurtenissen persoonlijker voor de jongeren; spelers zeggen dat het hen dankbaarheid en betrokkenheid gaf. Voor sommigen was het ook emotioneel: eerdere projecten van Garage TDI, zoals Achter de façade (gespeeld bij de woning van kampcommandant Gemmeker), lieten dezelfde intensiteit zien.
Praktische informatie en kaartverkoop via garagetdi.nl en theatreofremembrance.eu. Sporen richt zich op publiek vanaf 12 jaar en zoekt een brug tussen historische feiten en jongere generaties door plaats, onderzoek en spel te verbinden.