Ganzen vergassen is geen fraai gezicht, maar het is toch nog beter dan afschot

In dit artikel:

De provincie Fryslân heeft toestemming gegeven om tot 2030 grauwe ganzen te vergassen in de rui-periode van mei tot juli, omdat steeds meer vogels jaarrond in de provincie blijven en de schadevergoeding aan boeren vorig jaar opliep tot meer dan twintig miljoen euro. De maatregel is bedoeld om de ganzenstand te verkleinen en daarmee de kostbare uitkeringen — geld dat voor natuurontwikkeling bestemd is — te beperken.

Vergassen is geen nieuw instrument: in 2015 werd het ook toegepast, maar toen leidde het bijeendrijven van grote aantallen vogels op een hete dag tot stressvolle en gewelddadige taferelen waarbij tientallen ganzen werden vertrapt. Ditmaal koos de provincie ervoor de vergunning weinig onder de aandacht te brengen; de beslissing verscheen alleen in een later gepubliceerde besluitenlijst en werd niet besproken in het reguliere persgesprek, wat vragen oproept over de afwegingen achter die terughoudendheid.

Wagenings onderzoek wordt aangehaald als reden voor de keuze: als vergassing zorgvuldig gebeurt — bij ruiende ganzen die bijeengedreven worden en ter plaatse met CO2 behandeld worden — leidt dat relatief tot weinig verstoring en is het, in korte tijd bewusteloos maken van de vogels, effectiever en minder ingrijpend dan alternatieven zoals eieren rapen, massaal afschot of verjagen. Tegelijk erkent het artikel dat ook bij correcte toepassing sprake blijft van lijden in de korte bewustzijnsperiode. De provincie staat daarnaast ook afschot van tienduizenden vogels toe dit jaar.

De hoofdboodschap is dat het vergassen, ondanks de emotionele associaties, mogelijk de meest humane symptoombestrijding is — mits zorgvuldig uitgevoerd en transparant aangekondigd — maar dat geen enkele van deze methoden duurzaam werkt zolang Friese weilanden veel eiwitrijk raaigras blijven bieden. Zonder het onderliggende landbouw- en natuurbeleid te veranderen en kruidenrijke graslanden te herstellen, zullen ganzen steeds terugkeren en blijft de schade een hardnekkig probleem.