Gaat Progressief Nederland de rode bolwerken in de regio heroveren? Dat hangt af van de invulling van die naam

In dit artikel:

Het woord ‘progressief’ is de laatste jaren vooral een culturele betekenis gaan krijgen (focus op identiteit, inclusiviteit en diversiteit), terwijl het van oudsher staat voor sociaaleconomische vooruitgang. PRO Nederland, onder leiding van Jesse Klaver, wil met de nieuwe naam en boodschap – onder meer zichtbaar tijdens de lancering donderdag met de slogan “Welkom thuis” – een brede volkspartij worden die PvdA’ers, GroenLinks‑aanhangers en andere voorstanders van vooruitgang bijeenbrengt.

Die ambitie botst echter op een veranderde kiezersrealiteit in de traditionele rode bolwerken van het Noorden (plaatsen als Leeuwarden, Heerenveen en dorpen als Jubbega). Waar SDAP en PvdA vroeger arbeiders en middenklasse met een belofte van sociale vooruitgang verbonden, ontstond bij veel van die kiezers de afgelopen decennia wantrouwen: globalisering en migratie werden vaker als bedreiging ervaren, waardoor sociaaleconomisch progressieve ideeën plaatsmaakten voor cultureel conservatisme.

De voorstelling van de partij tijdens de lancering – een divers podium met naar verluidt één oudere witte man onder circa 25 personen – illustreert het risico van een te eenzijdig cultureel profiel: het kan als hypercorrectie overkomen en zo juist kiezers in klassieke rode gebieden vervreemden. Conclusie van het stuk: wil PRO ook in het Noorden succesvol zijn, dan moet het begrip ‘progressief’ weer gewicht krijgen in de oorspronkelijke, sociaaleconomische zin en een verhaal formuleren waarin zowel stedelijke elites als de middenklasse op het platteland zich kunnen herkennen.