Gaan vogels terug op hun nest tijdens de zonsverduistering dit jaar? Je kunt meehelpen met het onderzoek

In dit artikel:

Sterrenkundige Theo Jurriëns van de Rijksuniversiteit zoekt vijftig vrijwilligers in Groningen en Friesland om te onderzoeken hoe vogels reageren op de zonsverduistering van 12 augustus om 19.17 uur, wanneer de zon voor circa 90 procent bedekt is. De deelnemers krijgen in maart opnamekastjes die vogelgeluiden herkennen en soortgegevens koppelen, zodat er maandenlange metingen vóór en ná de verduistering kunnen worden verzameld — de monitoring loopt door tot 1 januari 2027.

Het doel is te zien of vogels tijdens de verduistering minder actief worden, in bomen gaan zitten of stilvallen. Eerdere waarnemingen laten uiteenlopende reacties zien: tijdens een Amerikaanse studie met soortgelijke kastjes namen vogelactiviteiten af en werden ze stiller; in 1991 en 2001 zagen waarnemers dieren en vogels zich anders gedragen tijdens langdurige verduisteringen. Biologen vonden bij eekhoorns in 1999 geen verandering, dus meer data is nodig om patronen te bevestigen.

Voor deelname gelden enkele voorwaarden: een locatie in Groningen of Friesland, een rustige tuin zonder straatverlichting of ander kunstlicht (om verstoring van de metingen te voorkomen), wifi en stroom. Enige vogelkennis is handig maar niet verplicht; deelnemers kunnen via een app hun kastje volgen en resultaten vergelijken op vogels.washetdonker.nl. Jurriëns verwacht veel data — een klus die ook geschikt is voor studenten om te analyseren — en benadrukt dat het project inwoners ook bewuster maakt van lokaal vogelgedrag. Hij deelt eigen ervaringen met een kastje in zijn stadstuin, waar onverwachte waarnemingen (zoals overvliegende kraanvogels of geluidsgedrag van ganzen bij mist) hem verrassen en blij maken.

Belangstellenden kunnen zich via de website aanmelden en meer achtergrondinformatie over het project en de verduistering vinden.