Fryslân is fijne plek om te leven, maar dat vraagt wel om onderhoud | opinie
In dit artikel:
Fryslân wordt nog steeds gezien als een prettige plek om te wonen: sterke dorpsgemeenschappen, een levendig verenigingsleven en een uitzonderlijke vrijwilligersbereidheid (55%, de hoogste van Nederland). Volgens de auteurs — zes regionale directeuren van Sport Fryslân, Publieke Gezondheid, Planbureau Fryslân, Keunstwurk, Doarpswurk en Divers — verklaart die zogenaamde mienskip (Friese term voor hechte sociale samenhang) waarom negen van de tien inwoners zich gelukkig voelen.
Tegelijk wijzen zij op zorgelijke signalen die dat geluk fragiel maken. Ruim 40% van de Friezen ervaart matige tot ernstige eenzaamheid; een kwart van de jongeren kampt met stress en toekomstvrees; meer dan de helft heeft overgewicht en circa een op de drie leeft met een langdurige aandoening. Het verenigingsleven krimpt door dalende ledenaantallen en gebrek aan vrijwilligers, terwijl de bevolking snel vergrijst — zo snel dat de arbeidsmarkt over ongeveer vijftien jaar een tekort zal kennen ter grootte van een vol Abe Lenstra-stadion.
Deze ontwikkelingen doen zich in vrijwel alle Friese gemeenten voor en vragen volgens de auteurs om bestuurlijke moed en langetermijnbeleid. Met de gemeenteraadsverkiezingen in het vizier waarschuwen ze dat de keuzes van de komende jaren bepalen hoe leefbaar Fryslân over tien tot twintig jaar blijft: of er nog voldoende perspectief en binding is voor jonge gezinnen en talenten, of voorzieningen en ontmoetingsplekken blijven bestaan.
Hun pleidooi is concreet: structureel investeren in preventie, sport en beweging, cultuur en het verenigingsleven — geen luxe-uitgaven, maar noodzakelijke investeringen om zorgkosten te beheersen, brede welvaart te versterken en de samenleving weerbaarder te maken. Ze doen ook een oproep aan bedrijven en inwoners om actief bij te dragen aan leefbaarheid en vrijwilligerswerk. Kortom: behoud van Fryslân’s sterke sociale basis vereist gezamenlijke, duurzame inzet van bestuur, organisaties en bewoners.