Friese vossen besmet met vogelgriep. Wat is er aan de hand? Vijf vragen

In dit artikel:

Dit seizoen speelt vogelgriep weer volop en raakt niet alleen vogels: virusonderzoeker Kim Bouwman (Wageningen) en collega’s uit Utrecht onderzochten vijftig geschoten vossen uit Friesland om te kijken hoe het virus onder zoogdieren circuleert. Het onderzoek was in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en moest helpen het risico op overspringen naar andere zoogdieren beter in te schatten.

Resultaten: twee vossen testten positief op het virus (waarvan één duidelijk ziek was) en bij 22 van de 47 onderzochte dieren werden antilichamen gevonden, wat wijst op eerdere blootstelling. Een opvallende case is “vos 27”, vorig jaar nabij Sint Nicolaasga doodgeschoten: hij had longontsteking maar geen virus in de hersenen, wat laat zien dat geïnfecteerde vossen niet altijd neurologische symptomen vertonen. Eerder waren er al gevallen van vossen met afwijkend gedrag, bijvoorbeeld in Hoofddorp en de Amsterdamse Waterleidingduinen.

Friesland werd gekozen omdat het waterrijke gebied veel wilde vogels aantrekt en daarmee een logische plaats is voor het virus om te verschijnen. Bouwman benadrukt dat de Europese variant anders is dan de variant die eind 2024 in Amerikaanse koeien opdook; het blijft theoretisch mogelijk dat het virus muteert naar andere diersoorten, maar dat is niet voorspelbaar. Vogelgriep circuleert in Europa al sinds 1997, met jaren waarin het heftiger aanwezig was (bijv. 2021–2022).

Verder onderzoek is nog aan het ministerie; Bouwman geeft aan dat voortzetting belangrijk is om de verspreiding onder zoogdieren en het risico op nieuwe overspringmomenten scherp te houden.