Friese transporteurs breken clausules open door peperdure diesel en laten klanten meer betalen: 'Wy moatte wol'
In dit artikel:
Friese transporteurs schakelen massaal brandstofclausules in om de plotselinge, flinke stijging van dieselprijzen – die binnen een week met tientallen eurocenten per liter opliepen – door te berekenen aan hun opdrachtgevers. Transport en Logistiek Nederland (TLN) waarschuwde dat deze ontwikkeling samenvalt met een loonstijging van 6 procent en de ingevoerde vrachtwagenheffing per gereden kilometer (vanaf 1 juli), waardoor veel bedrijven in de sector economisch onder druk komen te staan.
Praktijkvoorbeeld Kooiker Logistiek uit Grou illustreert de schaal: met 170 vrachtwagens verbruikt het bedrijf ongeveer 100.000 liter diesel per week. Een stijging van 33 cent per liter betekent daar ruwweg €33.000 extra per week; brandstof neemt ongeveer een kwart van de kostenposten van transporteurs voor zijn rekening. Directeur René Visser zegt dat zijn onderneming daarom bestaande maandafspraken met klanten snel wil omzetten naar weekclausules — een ingreep die hij noodzakelijk maar ongemakkelijk noemt, omdat niet alle opdrachtgevers meteen akkoord gaan.
TLN’s belangenbehartiger voor Noord- en Oost-Nederland, Klaas Halma, benadrukt dat de marges in de branche al klein zijn en dat de recente prijsprikkel extra kwetsbaarheid creëert. Halma raadt transporteurs aan transparant te zijn richting klanten en te laten zien “waar de pijn zit”; hij stelt bovendien voor vaker met week- of dagafspraken te werken, omdat bedrijven de hoge brandstofkosten eerst moeten voorfinancieren terwijl betalingstermijnen vaak weken lopen.
De prijsstijging komt voort uit geopolitieke verschuivingen: door sancties na de Russische inval in Oekraïne koopt Europa minder diesel uit Rusland en meer uit het Midden-Oosten, terwijl spanningen in regio’s zoals de Straat van Hormuz de aanvoer bemoeilijken. Het aanbod versmalt terwijl de vraag onverminderd hoog blijft, wat de pompprijs opdrijft. Consumentenorganisatie UnitedConsumers voorziet dat de adviesprijs voor diesel naar meer dan €2,50 per liter kan stijgen; benzine ontwikkelde zich minder scherp omdat daarvoor meer Europese raffinaderijen leveren.
TLN pleit er ook voor dat de overheid onderzoekt of tijdelijke verlichting mogelijk is, bijvoorbeeld door accijnsmaatregelen, aldus bestuursvoorzitter Elisabeth Post. Zonder maatregelen of duidelijke, snelle afspraken met opdrachtgevers riskeren veel transportbedrijven liquiditeitsproblemen. Zoals Halma het samenvat: zonder logistiek komt de bevoorrading van winkels, bouwprojecten en andere sectoren direct onder druk te staan — een ontwikkeling met brede economische gevolgen.