Friese stikstofreductie vrijwillig tot 2030: 'We geven ondernemers eerst de ruimte'
In dit artikel:
Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben een nieuwe Friese Aanpak Stikstofreductie & Natuurherstel voorgelegd aan gemeenten, landbouw- en natuurorganisaties. Met dit plan willen ze de al meer dan een jaar grotendeels vastgelopen vergunningverlening in de provincie weer op gang brengen. De stilstand volgt op een uitspraak van de Raad van State: vergunningen via intern of extern salderen mogen niet worden verleend zolang de beschikbare stikstofruimte nodig is voor natuurherstel. Intern salderen betekent uitbreiden zonder extra uitstoot; extern salderen is het overnemen van ruimte van derden.
De kern van de Friese aanpak is voorlopig vrijwilligheid: tot en met 2030 kiest het provinciebestuur ervoor geen dwangmaatregelen op te leggen en ondernemers eerst zelf de ruimte te geven hun bedrijfsvoering aan te passen. Vanaf 2030 wordt geëvalueerd of gedwongen instrumenten nodig zijn om de doelen voor 2035 te halen.
Voor landbouwbedrijven geldt als streefwaarde een gemiddelde stikstofreductie van 30 procent. Volgens GS is dat voor "bijna elk agrarisch bedrijf" haalbaar door meer weidegang, gebruik van klaver en kruidenrijke graslanden en aanpassing van stalsystemen; de provincie wil daar tot 2030 maximaal bij helpen en stimuleren. Daarnaast wil GS bij toekomstige vergunningverlening extra stikstofruimte "afromen" als borg tegen terugval en actiever slapende vergunningen opsporen. Ook wordt voorgesteld om reservering van stikstofruimte voor een nieuwe stal in te trekken als binnen een gestelde termijn niet gebouwd wordt.
Voor drie zwaar overbelaste natuurgebieden in Zuidoost-Friesland — Fochteloërveen, Drents-Friese Wold & Leggelderveld en Bakkeveense Duinen — komen aanvullende beperkingen voor landbouwgronden en bedrijven binnen die gebieden, in een buffer tot 500 meter en in overgangszones. De precieze maatregelen (bijvoorbeeld lagere bemestingsnormen) moeten nog worden uitgewerkt. Andere gevoelige gebieden zoals Alde Feanen, Rottige Meenthe, Wijnjeterper Schar, Van Oordt’s Mersken en de duinen op de Waddeneilanden krijgen geen extra provinciale maatregelen; boeren op de eilanden worden zelfs vrijgesteld van de 30%-doelstelling omdat het verlies van de derogatie (de beperking van extra mestgebruik) dit jaar al naar verwachting voldoende stikstofwinst oplevert, waardoor vergunningverlening daar mogelijk als eerste weer kan doorgaan.
De uitvoering en uitbreiding van het programmateam kost extra: voor dit en volgend jaar is circa 3,4 miljoen euro nodig voor personeel en ingehuurde deskundigen. De Friese Staten bespreken de aanpak op 15 april.